zakładanie spółki Archives - Zakładanie spółek

Wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy w KRS

Po co składa się wniosek o przyspieszenie?

Gdy spółka z o.o. czeka tygodniami na wpis ważnych zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym, to takie oczekiwanie może sparaliżować obieg dokumentów handlowych, negatywnie wpływać na kontrakty z kontrahentami oraz ograniczać możliwość działania przedsiębiorcy. Wniosek z prośbą o przyspieszenie rozpoznania sprawy – nie jest odrębnie uregulowany w przepisach, ale w praktyce bywa skuteczny.

Prawnicy zauważają, że takie pismo można złożyć razem z wnioskiem o wpis albo później; takie pismo nie podlega opłacie sądowej i – zwłaszcza przy dobrze wytłumaczonej pilności sprawy (powołanie się na kontrakty, przetargi, wypłaty) – potrafi realnie skrócić czas oczekiwania na wpis do KRS. Wyniki badań szybkości załatwiania spraw w sądzie wskazują, że sądy gospodarcze rozstrzygają sprawy z różną „szybkością”, często jest to od dwóch tygodni do sześciu miesięcy, dlatego sięgnięcie po wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy bywa rozsądnym krokiem, gdy sprawa „utknie”.

Podstawa prawna: art. 20a ustawy o KRS – praktyczne znaczenie

W rozpoznawaniu spraw w KRS istotny jest art. 20a ustawy o KRS. Przepis ten mówi wprost: „Wniosek o wpis sąd rejestrowy rozpoznaje nie później niż w terminie 7 dni od daty jego wpływu do sądu”. Dla spółek zakładanych na wzorcu elektronicznym przewidziano termin jednodniowy; gdy sąd wzywa do usunięcia przeszkody – 7 dni od jej usunięcia; gdy trzeba wysłuchać uczestników lub przeprowadzić rozprawę – nie dłużej niż miesiąc.

Trzeba pamiętać, że termin 7 dniowy na rozpoznanie wniosku o zmianę w KRS jest terminem instrukcyjnym: termin ten wiąże sąd organizacyjnie i ma za zadanie zdyscyplinować tok pracy, ale upływ 7 dniowego terminu nie powoduje automatycznie dokonania wpisu do KRS. Rażące i przewlekłe niedochowanie tego terminu może jednak rodzić odpowiedzialność dyscyplinarną referendarza sądowego prowadzącego sprawę oraz w teorii otwierać drogę do złożenia skargi na przewlekłość. Tutaj trzeba przypomnieć, że „rozpoznanie” sprawy to nie tylko orzeczenie merytoryczne (np.: dokonanie wpisu zmian do KRS), ale także pierwsze formalne rozstrzygnięcia (np. zwrot wniosku, zawieszenie postępowania).

Sądy wprost przyjmują instrukcyjny charakter tych terminów. Przykładowo Sąd Okręgowy w Bydgoszczy (postanowienie Sądu Okręgowy w Bydgoszczy z dn. 30 maja 2018 r., sygn.. akt VIII S 2/18), rozpoznając skargę na przewlekłość postępowania rejestrowego, wskazał, że „7-dniowy termin z art. 20a ustawy o KRS jest krótkim terminem instrukcyjnym” i jego przekroczenie nie zawsze oznacza przewlekłość. Z kolei Sąd Okręgowy w Warszawie, oceniając czynności w sprawie rejestrowej, odnotował przekroczenie 7 dni jako element oceny bezczynności (Sąd Okręgowy w Warszawie, XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy, postanowienie z 9 grudnia 2016 r., sygn. XXIII S 70/16).

Czy i kiedy warto składać wniosek o przyspieszenie?

W praktyce warto sięgnąć po wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy, gdy minął „rozsądny” czas od wpływu wniosku, w aktach rejestrowych nie ma zwrotu wniosku rejestracyjnego ani wezwania do jego uzupełnienia a sprawa ma realnie pilny charakter (konieczność zamknięcia roku, kredyt, kontrola, zamówienie publiczne, terminowe sprawozdanie, itp.). Wniosek można złożyć razem z wnioskiem o wpis zmian albo później; jego złożenie nie wymaga opłaty. Taki wniosek wnosi się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, czyli poprzez PRS (Portal Rejestrów Sądowych).

Warto też pamiętać o tym, że ustawa o KRS przewiduje 7-dniowy termin dla wnioskodawcy (np.: spółki z o.o.) na złożenie samego wniosku o wpis od zdarzenia uzasadniającego wpis (np.: zmiana adresu, powołanie zarządu), co czasem wpływa na ocenę pilności sprawy przez sąd. Nieprzekroczenie tego terminu nie gwarantuje szybkości rozpoznania wniosku o wpis, ale jego przekroczenie nie zamyka drogi do wpisu – może jednak osłabiać argument o „nagłej konieczności”.

Co napisać we wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy: konstrukcja, treść i ton

Skuteczny wniosek jest krótki, precyzyjny i „grzeczny”. Na wstępie należy wskazać sygnaturę, datę wpływu wniosku o wpis, rodzaj wpisu i jego wagi dla obrotu (czy wpis ma skutek konstytutywny czy deklaratoryjny – np. część zmian działa dopiero z dniem wpisu, co uzasadnia pilność). Następnie należy zreferować dotychczasowy bieg czynności (brak zwrotu, brak wezwań, brak podstaw do zawieszenia), wskazać podstawę prawną terminu z art. 20a u.KRS oraz zasadę rozpoznawania spraw „bez zbędnej zwłoki”, wynikającą z art. 45 Konstytucji i art. 6 EKPC. Można dołączyć dodatkowe, istotne dokumenty: np. potwierdzenia zawartych umów, których wejście w życie jest uzależnione od wpisu do KRS, korespondencję z bankiem, zobowiązania wobec kontrahentów.

Komentarze akcentują, że nawet miesięczny termin „na rozprawę lub wysłuchanie uczestników” bywa w praktyce trudny do dotrzymania z przyczyn organizacyjnych (zawiadomienia, terminy doręczeń, odległe wokandy). Tego typu realia – opisane w literaturze – warto rozumieć i formułować prośbę bez roszczeniowego tonu („uprzejmie wnoszę o niezwłoczne podjęcie czynności i rozpoznanie wniosku w trybie art. 20a ustawy o KRS”).

Gdzie i jak złożyć?

Adresatem jest sąd rejestrowy prowadzący sprawę o rejestrację zmian (wydział gospodarczy KRS). Wniosek o przyspieszenie rozpoznania sprawy składa się za pośrednictwem PRS. W rejestrze przedsiębiorców – co do zasady – obowiązuje wyłączność drogi elektronicznej; pismo papierowe zostanie pozostawione bez biegu. To wynika z ogólnej cyfryzacji postępowania rejestrowego i przepisu, który nakazuje wnosić „wszelkie pisma” w danej sprawie rejestrowej tym samym kanałem teleinformatycznym.

Orzecznictwo: jak sądy patrzą na tempo w KRS?

Poza wskazanymi sprawami o przewlekłość (wyżej omawiane sprawy sądowe z Warszawy i Bydgoszczy) warto mieć w pamięci, że sprawy rejestrowe bywają różne – od prostych, po bardzo złożone (likwidacje, wykreślenia, badanie majątku). Przykładowo w sprawie XIII Ga 853/20 Sąd Okręgowy w Łodzi utrzymał odmowę wykreślenia spółki jawnej bez likwidacji, odwołując się do ochrony wierzycieli i rygorów art. 67 k.s.h.; to dobry przykład, że przy bardziej skomplikowanych stanach faktycznych czynności rejestrowe siłą rzeczy trwają dłużej. Właśnie dlatego praktyka – i komentarze – nazywa terminy z art. 20a „instrukcyjnymi”, a nie sztywnymi.

Skarga na przewlekłość – ścieżka eskalacji, gdy prośba nie działa

Gdy upływa naprawdę znaczny czas od złożenia wniosku o rejestrację zmian a sąd nie podejmuje czynności adekwatnych do charakteru sprawy, warto rozważyć złożenie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Ustawa z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki obejmuje również postępowania cywilne, w tym rejestrowe. Skarga na przewlekłość jest prostym środkiem dyscyplinującym: sąd stwierdza przewlekłość, może wyznaczyć termin do dokonania czynności i przyznać „odpowiednią sumę pieniężną” pokrzywdzonej stronie. Stała opłata sądowa od skargi wynosi 200 zł; jeśli sąd uwzględnieni skargę to zwraca opłatę sądową z urzędu

Co do kwot „odpowiedniej sumy pieniężnej” – aktualne brzmienie przepisów przewiduje przyznanie na żądanie skarżącego sumy pieniężnej w granicach od 2 000 do 20 000 zł, przy czym „nie mniej niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania” (z zastrzeżeniami co do oceny szczególnego znaczenia sprawy i braku zawinienia po stronie skarżącego). Sąd Najwyższy w najnowszych postanowieniach przypomina o tej metodzie obliczania „odpowiedniej sumy pieniężnej” i praktyce jej miarkowania.

Organizacje pozarządowe i prawnicy doradzają, by sięgać po skargę na przewlekłość tylko w „skrajnych” sytuacjach – po przeprowadzeniu wcześniejszych, łagodniejszych prób dyscyplinowania sądu (monit, wniosek o przyspieszenie) – co w realiach KRS dobrze równoważy kulturę procesową z efektywnością.

Wzór: krótki, rzeczowy wniosek o przyspieszenie

Poniżej można znaleźć wzór wniosku o przyspieszenie rozpoznania sprawy.

„Do Sądu Rejonowego …, Wydział Gospodarczy KRS

Sygn. akt: … / Wnioskodawca: …, KRS/NIP …, adres …

WNIOSEK O NIEZWŁOCZNE PODJĘCIE CZYNNOŚCI I PRZYSPIESZENIE ROZPOZNANIA WNIOSKU O WPIS

Działając jako … (reprezentant/prokurent/pełnomocnik), wnoszę o niezwłoczne podjęcie czynności i rozpoznanie wniosku o wpis z dnia …, który wpłynął do Sądu w dniu … . Zgodnie z art. 20a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wniosek o wpis sąd rejestrowy rozpoznaje nie później niż w terminie 7 dni od daty jego wpływu, a w razie konieczności rozprawy – nie później niż w terminie miesiąca. Upływ czasu i brak doręczonych wezwań czy zarządzeń wskazują na potrzebę priorytetowego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie. Wnioskowany wpis jest konieczny do … (np. uruchomienia rachunku kredytowego/realizacji zamówienia publicznego/wykonania umowy), a brak wpisu generuje wymierną szkodę i ryzyka dla obrotu. Sprawa nie wymaga przeprowadzenia rozprawy ani wysłuchania uczestników; dokumentacja jest pełna, opłaty uiszczone. Proszę o podjęcie czynności i rozpoznanie wniosku bez zbędnej zwłoki.

Załączniki: potwierdzenie złożenia wniosku w PRS; dowody pilności (umowy, pisma banku, terminy).”

Jakie są różnice pomiędzy założeniem spółki w s24 a założeniem spółki u notariusza?

różnica między spółką s24 a zarejestrowaną u notariusza

Informacje wstępne

Założenie spółki w s24 (system S24) i założenie spółki u notariusza to dwa różne sposoby rejestracji spółek w Polsce. Oto główne różnice:

Formalności: Założenie spółki przez system S24 odbywa się drogą elektroniczną, co pozwala na szybsze i prostsze załatwienie formalności, jeśli wszystkie wymagane dokumenty są prawidłowo przygotowane i zgłoszone. Proces ten obejmuje: (a) wypełnienie formularza online i zgłoszenie wniosku o założenie spółki, (b) przesłanie umowy spółki opartej na szablonie, którą można w ograniczonym zakresie dostosować do własnych potrzeb, (c) dokonanie wpłaty na kapitał zakładowy oraz opłaty za rejestrację spółki, (d) Oczekiwanie na wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Założenie spółki u notariusza wymaga osobistego stawiennictwa wszystkich wspólników przed notariuszem w celu sporządzenia umowy spółki i podpisania jej w formie aktu notarialnego, następnie samo złożenie wniosku o zarejestrowanie spółki jest już prowadzone za pomocą Portalu Rejestrów Sądowych;
Koszty: Założenie spółki przez system S24 jest zazwyczaj tańsze niż założenie spółki u notariusza. Opłaty za usługi notarialne oraz inne koszty związane z założeniem spółki są wyższe niż opłaty za korzystanie z systemu S24;
Czas rejestracji: Rejestracja spółki przez system S24 jest zwykle szybsza niż założenie spółki u notariusza. Dzięki temu, że wszystkie formalności są załatwiane online, spółka może być zarejestrowana nawet w ciągu kilku dni. Rejestracja spółki u notariusza może trwać dłużej, zwłaszcza jeśli trzeba uzgodnić termin spotkania z notariuszem i dopełnić wszystkich formalności, taka rejestracja może trwać nawet kilka tygodni;
Indywidualizacja umowy spółki: System S24 oferuje jedynie szablonowe umowy spółki, które można w pewnym ograniczonym zakresie dostosować do własnych potrzeb. U notariusza można mieć większą swobodę w kształtowaniu treści umowy spółki i można też uwzględnić bardziej skomplikowane lub specyficzne postanowienia;
Wsparcie prawne: U notariusza możesz uzyskać wsparcie i porady dotyczące umowy spółki oraz innych aspektów prawnych związanych z założeniem spółki. W przypadku systemu S24 będziesz musiał samodzielnie zgłębić wszelkie kwestie prawne lub skonsultować się z prawnikiem.

Podsumowując, założenie spółki przez system S24 jest szybsze, tańsze i mniej skomplikowane, ale ograniczone do szablonowych postanowień, często wykluczając wprowadzenie oczywistych zapisów (np.: nie można wnieść aportu, nie można uchwalić dopłat, itp.). Założenie spółki u notariusza pozwala na większą elastyczność w kształtowaniu treści umowy spółki, ale jest bardziej czasochłonne i kosztowne. Podsumowując, założenie spółki przez system S24 jest zwykle szybsze niż założenie spółki u notariusza. Oczywiście, czas rejestracji zależy od wielu czynników, takich jak prawidłowość przygotowania dokumentów czy obecna sytuacja w sądach.

Która spółka jest łatwiejsza w bieżącej obsłudze: spółka s24 czy spółka z o.o. założona u notariusza?

W rzeczywistości nie ma większej różnicy w bieżącej obsłudze spółki z o.o. założonej przez system S24 oraz spółki z o.o. założonej u notariusza. W obu przypadkach, po założeniu i zarejestrowaniu spółki, procedury zarządzania i prowadzenia działalności gospodarczej są zasadniczo takie same, choć ograniczone treścią umowy spółki, która w przypadku spółki z o.o. założonej u notariusza może wprowadzać więcej możliwości działania (np.: wniesienie aportu na pokrycie kapitału zakładowego).

Niezależnie od tego, czy spółkę założysz przez system S24, czy u notariusza, będziesz musiał wykonywać takie same obowiązki, takie jak:

Prowadzenie księgowości, ewidencji rachunkowej i sporządzanie sprawozdań finansowych.
Płacenie podatków, składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.
Zgłaszanie zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) oraz innym instytucjom, gdy zajdzie taka potrzeba (np. zmiana siedziby, zarządu, itp.).
Przestrzeganie przepisów prawa, w tym prawa pracy, prawa gospodarczego i prawa podatkowego.

Różnica między spółką założoną przez system S24 a spółką założoną u notariusza tkwi głównie w procesie rejestracji i kształtowaniu umowy spółki, a nie w bieżącej obsłudze spółki.

Czy łatwo można zmodyfikować umowę spółki z o.o. zarejestrowanej w s24?

Umowę spółki z o.o. zarejestrowanej w systemie S24 można łatwo zmodyfikować, jednak wymaga to przestrzegania określonych procedur i spełnienia określonych formalności. Proces zmiany umowy spółki z o.o. jest podobny, niezależnie od tego, czy spółka została założona przez system S24 czy u notariusza.

Aby zmodyfikować umowę spółki z o.o., należy zwołać zgromadzenie wspólników w celu podjęcia uchwały o zmianie umowy spółki. Wspólnicy muszą być odpowiednio poinformowani o terminie i miejscu zgromadzenia oraz porządku obrad. Ważne jest, aby pamiętać o spełnieniu wymogów dotyczących kworum oraz uzyskaniu odpowiedniej liczby głosów.

Sporządzenie uchwały zawierającej zmiany w umowie spółki i przyjęcie jej przez wspólników.

Zmiany w umowie spółki zrejestrowanej w systemie S24 są dokonywane elektronicznie. Po dokonaniu wpisu przez sąd, zmiany w umowie spółki zaczynają obowiązywać.

Czy łatwo można zmienić umowę spółki z o.o. zawartą u notariusza?

Umowę spółki z o.o. zawartą u notariusza można łatwo zmienić, ale proces ten również wymaga przestrzegania określonych procedur i spełnienia formalności prawnych. Proces zmiany umowy spółki z o.o. jest podobny, niezależnie od tego, czy spółka została założona u notariusza czy przez system S24.

Aby zmienić umowę spółki z o.o., należy wykonać następujące kroki:

Zwołać zgromadzenie wspólników w celu podjęcia uchwały o zmianie umowy spółki. Wspólnicy muszą być odpowiednio poinformowani o terminie i miejscu zgromadzenia oraz porządku obrad. Ważne jest, aby pamiętać o spełnieniu wymogów dotyczących kworum oraz uzyskaniu odpowiedniej liczby głosów;

Sporządzić uchwały zawierające zmiany w umowie spółki, przyjąć je przez wspólników i zaprotokołować przez notariusza;
Zmiany w umowie spółki z o.o. zarejestrowanej u notariusza muszą zostać sporządzone w formie aktu notarialnego.
Złożyć wniosek o wpis zmian do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) wraz z wymaganymi dokumentami, takimi jak odpis uchwały, akt notarialny, a także dowód opłaty sądowej.
Po dokonaniu wpisu przez sąd, zmiany w umowie spółki zaczynają obowiązywać.

Zmiana umowy spółki z o.o. zawartej u notariusza może być czasochłonna i wiązać się z dodatkowymi kosztami, takimi jak opłaty notarialne. Ważne jest, aby wszelkie zmiany były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i spełniały wymagania formalne, o co zadba notariusz.

Jaka jest różnica pomiędzy zmianą adresu spółki a zmianą siedziby spółki z o.o.?

Siedzibą spółki jest zawsze miejscowość, w której ma siedzibę zarząd spółki z o.o., co wynika z art. 41 k.c.: Jeżeli ustawa lub oparty na niej statut nie stanowi inaczej, siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę jej organ zarządzający. Siedzibą jest zatem miasto lub wieś określone w umowie spółki i najczęściej na początku umowy spółki z o.o. zawarte jest takie postanowienie: Siedzibą Spółki jest Piaseczno (Warszawa, Nowa, Wola, itp.).

Adresem spółki będzie wskazanie dokładnego, stałego miejsca, w którym się spotyka zarząd spółki z o.o., będzie więc to doprecyzowanie, jeśli siedzibą spółki jest Piaseczno to adresem może być, na przykład: ul. Raszyńska 14 lok. 6, 05-500 Piaseczno. Warto pamiętać, że konkretnego adresu nie podaje się w umowie spółki, gdyż w umowie spółki poddaje się jedynie siedzibę spółki (miejscowość).

Zmiana siedziby spółki

Ponieważ siedziba (miejscowość) spółki jest podawana w umowie spółki z o.o., toteż, jeśli wspólnicy spółki chcą zmienić siedzibę są zobowiązani do dokonania zmiany umowy spółki. Tutaj mamy dwa możliwe warianty działania: (1) jeśli spółka z o.o. była zakładana w systemie s24 to należy zmianę umowy spółki przeprowadzić w tym systemie; (2) jeśli umowa spółki z o.o. była zawierana u notariusza to i zmiana umowy spółki musi być przeprowadzona za pośrednictwem notariusza i zaprotokołowana w formie aktu notarialnego. Zmiana siedziby spółki zawsze jest dokonywana uchwałą zgromadzenia wspólników. Ponieważ jest to zmiana umowy spółki to jest ona ważna od chwili jej zarejestrowania przez sąd rejestrowy (wpis konstytutywny).

Warto pamiętać, że zmianę dokonaną w systemie s24 należy zgłosić w terminie 7 dni a zmianę siedziby przeprowadzoną u notariusza należy zarejestrować w Portalu Rejestrów Sądowych w terminie 6 miesięcy od podjęcia uchwały zgromadzenia wspólników o zmianie siedziby. Zmiana umowy spółki z o.o., która nie została zgłoszona do sądu rejestrowego w tych terminach nie wywołuje skutków prawnych (art. 256 § 3 w zw. z art. 169 k.s.h.).

Zmiana adresu spółki

Jeśli zmiana adresu spółki jest dokonywana w ramach tej samej miejscowości (np.: zmiana z 05-500 Piaseczno, ul. Raszyńska 14 lok. 6 na 05-500 Piaseczno, ul. T. Kościuszki 14) to taka zmiana nie wymaga zmiany umowy spółki, a więc nie jest konieczne zwołanie zgromadzenia wspólników. Zmianę adresu spółki dokonujemy jedynie uchwałą zarządu spółki z o.o..

Zmiana adresu spółki jest prawnie skuteczna od momentu wskazanego w uchwale zarządu, np. od 1 listopada 2022 r. lub od podjęcia uchwały (wpis deklaratoryjny). Zmiana adresu spółki musi być zgłoszona do rejestru s24 lub do Portalu Rejestrów Sądowych. Zarząd spółki zgłasza zmianę adresu w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie uchwały zarządu o zmianie adresu spółki (art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym).

Opłata od zgłoszenia zmiany siedziby i zmiany adresu spółki

Opłata w sprawie zmiany siedziby i zmiany adresu spółki z o.o. w Portalu Rejestrów Sądowych jest taka sama i wynosi 250 zł za zgłoszenie zmiany do KRS oraz 100 zł za ogłoszenie zmiany w Monitorze Gospodarczym i Sądowym.

Zgłoszenie zmian w systemie s24 wynosi 300 zł.

Wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako pełnomocnik spółki do zwarcia umowy z członkiem zarządu

Zgodnie z art. 210 k.s.h. w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.

Artykuł 210 k.s.h. nie precyzuje jednak, kto może zostać pełnomocnikiem powołanym uchwałą zgromadzenia wspólników. Również inne przepisy milczą na ten temat. Wobec powyższego należy uznać, że krąg podmiotów legitymowanych do występowania w roli specjalnego pełnomocnika jest nieograniczony. Oznacza to, że dopuszczalne jest udzielenie pełnomocnictwa między innymi wspólnikowi takiej spółki. Argumentem przemawiającym za takim stanowiskiem jest również brzmienie art. 243 § 3 k.s.h., który wprost wyklucza łączenie funkcji członka zarządu i pełnomocnika na zgromadzeniu wspólników. Skoro ani w art. 210 k.s.h. ani w innych przepisach ustawodawca nie ograniczył kręgu podmiotów, które mogą występować w roli pełnomocnika spółki, należy uznać, iż takim pełnomocnikiem może być wspólnik spółki z o.o.. W tym miejscu można przywołać wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia z dnia 8 sierpnia 2018 r. (sygn. akt III AUa 98/18), w którym wskazano, że „(…) Przyjmuje się, że pełnomocnikiem spółki może być zarówno wspólnik, jak i osoba spoza grona wspólników. Jest natomiast sporne, czy pełnomocnikiem spółki wybranym przez zgromadzenie wspólników w trybie art. 210 § 1 k.s.h. może być członek jej zarządu. Umocowanie w tym trybie członka zarządu nie jest wykluczone, jednakże w przypadku spółek dwuosobowych należy badać okoliczności konkretnego przypadku.”.

Należy na marginesie wskazać, że prokurent co do zasady nie może w imieniu spółki skutecznie zawrzeć umowy o pracę (aneksu do tej umowy) z członkiem zarządu, podobnie jak nie może tej spółki reprezentować w postępowaniu sądowym, którego stronami są członek zarządu spółki oraz sama spółka. W takich sytuacjach bowiem spółkę może reprezentować jedynie rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Prokurent może jednak być uchwałą zgromadzenia wspólników upoważniony do zawarcia umowy z członkiem zarządu.

Podobnie też nie może być pełnomocnikiem osoba, która jest jednocześnie komandytariuszem w tej spółce komandytowej i członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – komplementariusza. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego, takie powiązanie sprzeciwia się istocie spółki komandytowej (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt III CZP 71/18).

Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych

Od dnia 13 października 2019 roku działa nowy rejestr, w którym są gromadzone dane na temat beneficjentów końcowych (beneficjentów rzeczywistych): spółek jawnych, spółek komandytowych, spółek komandytowo-akcyjnych, spółek z ograniczoną odpowiedzialnością; prostych spółek akcyjnych oraz niepublicznych spółek akcyjnych.

Kogo dotyczy Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych?

Do rejestru należy wprowadzić informacje o osobie fizycznej, która w sposób bezpośredni lub pośredni kontroluje spółkę prawa handlowego, tj. spółkę jawną, spółkę komandytową, spółkę komandytowo-akcyjną, spółkę z o.o. lub spółkę akcyjną (nie dotyczy to spółek akcyjnych, których akcje są w publicznym obrocie).

Sprawowanie kontroli przez osobę fizyczną jest rozumiane jako wywieranie decydującego wpływu na czynności lub działania podejmowane przez spółkę lub na nawiązywane przez spółkę stosunki gospodarcze; dotyczy to też wpływu na przeprowadzaną transakcję okazjonalną. Przykładem takiego wpływu w spółce z o.o. będzie posiadanie przez osobę fizyczną więcej niż 25% udziałów lub akcji osoby prawnej. W przypadku braku możliwości ustalenia lub wątpliwości co do tożsamości osób fizycznych będących udziałowcami bądź akcjonariuszami beneficjentem rzeczywistym będzie osoba fizyczna zajmująca wyższe stanowisko kierownicze w spółce z o.o..

Kiedy należy zgłosić dane do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych?

Wszystkie spółki, które istniały przed 13 października 2019 r. muszą do 13 kwietnia 2020 roku wskazać, kto jest ich beneficjentem rzeczywistym. Po zgłoszeniu informacji kto jest beneficjentem rzeczywistym, każde zmiany informacji muszą być zgłoszone w przeciągu 7 dni od ich zaistnienia.

Podmioty, które zostały utworzone po 13 października 2019 r. mają obowiązek, w terminie 7 dni od dnia dokonania przez sąd rejestrowy wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego zgłosić dane beneficjenta rzeczywistego.

Należy też zgłosić aktualne dane wtedy, gdy zachodzą zmiany dotyczące „beneficjenta rzeczywistego”.

Warto wskazać, że niektóre informacje muszą być zgłaszane w terminie 7 dni od ich podjęcia (wpisy deklaratoryjne) natomiast inne muszą być zarejestrowane dopiero po ich wprowadzeniu do Krajowego Rejestru Sądowego (wpisy konstytutywne). O różnicy pomiędzy wpisami deklaratoryjnymi a wpisami konstytutywnymi można przeczytać w tym wpisie: Wpis deklaratoryjny a wpis konstytutywny, czyli od kiedy zmiany w spółce obowiązują.

Przykładowo można wskazać, że zmiana członka zarządu to wpis deklaratoryjny, który musi być zgłoszony do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały o odwołaniu członka zarządu i powołania nowego członka zarządu a zgłoszenie nowego, większościowego udziałowca, który objął udziały w podwyższonym kapitale zakładowym powinno być zgłoszone w terminie 7 dni od dnia zarejestrowania zmiany umowy spółki przez sąd rejestrowy.

Wszelkie zauważone oczywiste pomyłki w już złożonym zgłoszeniu należy skorygować w terminie 3 dni roboczych od dnia stwierdzenia omyłki.

Kto może zgłosić dane?

Dane do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych może zgłosić jedynie osoba uprawniona do reprezentacji spółki, a więc np.: członek zarządu sp. z o.o.. Inaczej mówiąc to spółka ma obowiązek wskazać, kto jest jej beneficjentem rzeczywistym. Niewskazanie beneficjenta rzeczywistego jest sankcjonowane karą pieniężną do 1.000.000 zł (podstawa prawna: art. 153 ust.1 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu).

Zgłoszenie do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych składa się, bez opłat, w formie elektronicznej na stronie internetowej: Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych. Należy pamiętać, że do zarejestrowania wpisów w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych konieczne jest posiadanie Profilu Zaufanego.

Sprzedaż udziałów po wartości nominalnej?

Każda spółka z o.o. musi posiadać co najmniej minimalny, wynoszący 5.000 zł, kapitał zakładowy. Przy zakładaniu spółki z o.o. każdy ze wspólników wnosi umówiony wkład pieniężny lub niepieniężny i w zamian otrzymuje udziały w spółce. Na początku działania spółki z o.o. wartość nominalna udziałów odpowiada ich wartości rynkowej. Po rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę, wartość rynkowa udziałów będzie się zmieniała w zależności od sytuacji majątkowej spółki; udziały w spółce deklarującej zysk będą wyższe niż ich wartość nominalna, natomiast udziały w spółce wykazującej stratę lub minimalny majątek mogą mieć niższą wartość niż ich wartość nominalna.

Udział w spółce to informacja o tym, w jakiej proporcji każdy ze wspólników uczestniczy w kapitale zakładowym oraz jakie prawa i obowiązki ma dany udziałowiec. Nominalna wartość udziałów jest podana w umowie spółki z o.o. oraz ta informacja jest następnie powielona w odpisach z Krajowego Rejestru Sądowego. Inaczej mówiąc, łatwo sprawdzić ile udziałów i o jakiej wartości nominalnej ma każdy ze wspólników spółki z o.o. Oczywiście, w trakcie trwania spółki wspólnicy mogą zmieniać (zwiększać lub zmniejszać) wartość nominalną udziałów, jedyne czego nie można zrobić to obniżyć wartości nominalnej udziałów poniżej 50 zł.

Każdy ze wspólników ma prawo do swobodnego rozporządzania posiadanymi udziałami, chyba że umowa spółki wprowadza utrudnienia w zbyciu udziałów.

Sprzedający i kupujący korzysta ze swobody zawierania umów i takiego kształtowania ceny, aby obie strony czynności prawnej ją akceptowały. Tak wynegocjowana cena za zbycie udziałów jest jednocześnie wartością rynkową udziałów. Oczywistym jest, że cena za sprzedaż udziałów nie może być znacząco różna od ich realnej wartości rynkowej, którą może ustalić rzeczoznawca. W przypadkach wątpliwych zawsze warto jest skorzystać z opinii rzeczoznawcy majątkowego, który wskaże, jaka jest potencjalna wartość rynkowa udziałów.

Jest to o tyle istotne, że przy zbyt odbiegającej cenie ustalonej przez strony umowy sprzedaży urząd skarbowy może żądać zmiany tej wartości na rynkową albo wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej. Takimi przyczynami są często: wymuszona sprzedaż udziałów albo istotne, negatywne zdarzenia ekonomiczne w spółce wpływające na niższą wartość udziałów (utrata głównego odbiorcy, wypowiedzenie umowy kredytowej, itp.). Jeśli strony umowy sprzedaży udziałów nie wyjaśnią przyczyn znacząco innej od rynkowej ceny sprzedaży udziałów to urząd skarbowy sam określi wartość rynkową, także za pomocą powołanego biegłego rzeczoznawcy.

Zmiana wartości rynkowej dokonana przez urząd skarbowy wpłynie na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym u sprzedającego oraz na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kupującego.

Zmiana umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji

Z dniem 1 marca 2019 roku weszła w życie regulacja rozstrzygająca, w jakiej formie należy zmienić umowę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji.

W wyniku zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, która dopiero z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez KRS staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, uzyskuje osobowość prawną i staje się podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji. Spółka w organizacji jest pierwotną formę ustrojową, istniejącą w okresie od zawarcia umowy spółki do chwili wpisu spółki do rejestru przedsiębiorców, gdyż właściwa spółka z o.o. powstaje z chwilą jej wpisania do rejestru przedsiębiorców.

Dotychczas w praktyce istniały poważne wątpliwości, w jakiej formie powinna zostać dokonana zmiana umowy spółki z o.o. w organizacji, czyli w przejściowym okresie istnienia spółki z o.o..

Powstały dwie koncepcje, prezentujące rozwiązanie tego praktycznego problemu.

Pierwsza z nich odwoływała się do art. 255 k.s.h. wskazując, że do zmiany umowy spółki w organizacji należy stosować odpowiednio ten przepis, stanowiący, iż zmiana umowy spółki powinna być dokonywana w formie uchwały wspólników, umieszczonej w protokole sporządzonym przez notariusza.

Druga koncepcja wskazywała, że zmiana umowy spółki na etapie istnienia tego podmiotu „w organizacji” powinna odbywać się w drodze umowy wspólników, ponieważ zmiana takiej umowy wymaga jednomyślności wspólników. Wspólnik przyjmuje uczestnictwo w spółce, aprobując swój i pozostałych wspólników udział w kapitale zakładowym, w zyskach i innych prawach majątkowych. Dodatkowe postanowienia umowne mogą mieć również istotne znaczenie dla celu, do jakiego zobowiązali się dążyć wspólnicy, zgodnie zaś z art. 3 k.s.h., przez umowę spółki handlowej wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu. Z tych względów odnośna umowa podlega ogólnym regułom dotyczącym umów w prawie cywilnym i każda jej zmiana wymaga zgodnego oświadczenia woli stron.

Problem został rozstrzygnięty poprzez wprowadzenie przepisu do art. 161 par. 4 k.s.h. stanowiącego, iż „Zmiana umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji wymaga zawarcia umowy przez wspólników. Przepisu nie stosuje się do umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawartej zgodnie z art. 157(1).”.

Przepis ten jest wzorowany na rozstrzygnięciu zawartym w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. II CSK 489/08. Zmiana umowy spółki w organizacji powinna nastąpić w drodze zmiany samej umowy wspólników, cowymaga uzyskania jednomyślności wszystkich wspólników.