Odpowiedzialność osoby fizycznej po przekształceniu działalności gospodarczej w sp. z o.o.

przekształcenie w sp. z o.o.

Procedura przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną w jednoosobową spółkę z o.o. polega w zarysie na tym, że powstała spółka z o.o. staje się właścicielem majątku osoby fizycznej, który składał się na przedsiębiorstwo prowadzonej działalności gospodarczej osoby fizycznej.

Warto jednak wiedzieć, że osoba fizyczna, która zdecydowała się na przekształcenie swej działalności gospodarczej w spółkę z o.o. nie przestanie odpowiadać majątkowo za długi powstałe do momentu powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mimo, że majątek tej działalności gospodarczej stanie się własnością spółki kapitałowej. Co więcej, osoba fizyczna będzie odpowiadać za te długi bez ograniczenia kwotowego, solidarnie wraz ze spółką. Odpowiedzialność majątkowa osoby fizycznej, zgodnie z brzemieniem przepisu art. 584(13) k.s.h. trwa trzy lata licząc od momentu dokonania przekształcenia: „Dłużnik będący osobą fizyczną ponosi solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 584(13) k.s.h., jeżeli wierzyciel wytoczy przeciwko niemu powództwo w okresie biegu terminu określonego w tym przepisie” (uchwała SN z dnia 9 lutego 2017 r., III CZP 113/16, niepubl.).

Warto wiedzieć, że termin trzyletni dotyczy solidarnej odpowiedzialności osoby fizycznej i osoby prawnej za długi powstałe przed przekształceniem. Przepis te więc nie skraca ani nie wydłuża terminów przedawnienia dotyczących poszczególnych zobowiązań. Przykładowo, roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, które powstało na 6 miesięcy przed przekształceniem przedawni się po upływie 2 lat i 6 miesięcy, licząc od dnia przekształcenia i przez ten okres osoba fizyczna jak i spółka z o.o. będą odpowiadać solidarnie za to roszczenie.

Jeśli zaś chodzi o zobowiązania podatkowe w kontekście przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną w jednoosobową spółkę z o.o. to mają zastosowanie następujące zasady.

Na podstawie art. 93a § 4 Ordynacji podatkowej spółka z o.o. powstała z przekształcenia działalności gospodarczej osoby fizycznej wchodzi z mocy prawa w wynikające z przepisów prawa podatkowego prawa osoby fizycznej. Jednakże co do obowiązków podatkowych spółka ta odpowiada za obowiązki podatkowe istniejące przed przekształceniem na zasadach właściwych dla osób trzecich (art. 112b Ordynacji podatkowej). Oznacza to, że powstała spółka z o.o. odpowiada solidarnie z byłym przedsiębiorcą za długi podatkowe powstałe przed przekształceniem. Odpowiedzialność ta będzie wynikać z decyzji organu podatkowego wydanej w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej (tj. spółki z o.o.) za długi podatkowe osoby fizycznej. W praktyce wygląda to tak, że organ podatkowy w pierwszej kolejności będzie dochodził zapłaty zaległości podatkowych od osoby fizycznej, która nie jest już przedsiębiorcą. Odpowiedzialność osoby fizycznej za zaległości podatkowe powstałe do dnia przekształcenia będzie przedawniać się zgodnie z ogólną zasadą stanowiącą, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku a solidarna odpowiedzialność spółki z o.o. za długi podatkowe osoby fizycznej wygaśnie po upływie pięć lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej).

 

Foto dzięki uprzejmości hywards / freedigitalphotos.net

Przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową

Przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową

Osoba fizyczna, prowadząca własną jednoosobową firmę z koncesją, może na pewnym etapie prowadzonej działalności gospodarczej uznać, iż chce sprzedać prowadzone przedsiębiorstwo. Jednakże nie zawsze można przenieść na innego przedsiębiorcę przedsiębiorstwo wraz z koncesją, zezwoleniem, itp.

Dlaczego?

Ponieważ koncesje, zezwolenia, licencje są decyzjami administracyjnymi wydawanymi konkretnemu adresatowi (w naszym przypadku osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą). Zasadniczo decyzje administracyjne mogą być przekazywane innemu podmiotowi jedynie wtedy, gdy konkretny przepis prawa administracyjnego przewiduje taką możliwość. Regułą jest, że nie można przenieść decyzji administracyjnej, ponieważ nakłada ona specyficzne obowiązki na adresata decyzji. Do przeniesienia decyzji administracyjnej, co jest wyjątkiem, wymagana jest konkretna podstawa prawna to umożliwiająca. Zdarza się, że przepisy regulujące licencje, zezwolenia, koncesje nie przewidują możliwości przeniesienia ich na inny podmiot. Przykładem może być sprawa przedsiębiorcy, który próbował przenieść przedsiębiorstwo wraz z zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że z chwilą zbycia przedsiębiorstwa w drodze czynności cywilnoprawnej pomiędzy przedsiębiorcami będącymi osobami fizycznymi, nabywca nie staje się automatycznie z mocy samego prawa podmiotem zezwolenia (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 roku, sygnatura sprawy II OSK 654/10).

Jednym ze sposobów rozwiązania tej patowej sytuacji jest (1) przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową a następnie (2) sprzedaż wszystkich udziałów w jednoosobowej spółce z o.o. określonemu nabywcy. W tym przypadku adresat decyzji administracyjnej nie zmieni się, bo będzie to przekształcona spółka kapitałowa.

Przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową regulują przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych.

Jak wynika z art. 1 § 1 k.s.h. przepisy tego kodeksu regulują m.in. tworzenie i przekształcanie spółek handlowych. Zgodnie zaś z art. 551 § 5 k.s.h.: przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (przedsiębiorca przekształcany) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą) (przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową).

Powyższa możliwość przekształcenia działalności gospodarczej w spółkę z o.o. znacząco ułatwia zmianę właściciela przedsiębiorstwa. Unikamy wielu niedogodności związanych z przykładowo wnoszeniem przedsiębiorstwa na pokrycie kapitału zakładowego spółki z o.o. lub też sprzedażą przedsiębiorstwa.

Warto pamiętać, że przekształcenie w trybie art. 551 § 5 k.s.h. jest nietypowe, ponieważ w tym procesie przekształcenia mamy do czynienia z dwoma podmiotami: osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą oraz spółką przekształconą, która powstaje po zakończeniu przekształcenia i kontynuuje działalność gospodarczą prowadzoną uprzednio przez osobę fizyczną.

Foto dzięki uprzejmości Stuart Miles/ freedigitalphotos.net