Przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową Archives

Wykreślenie działalności gospodarczej przy przekształceniu w sp. z o.o.

Proces przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej kończy się dokonaniem wpisu przez KRS wskazującym na powstanie przekształconej spółki z o.o..

Osoba fizyczna przekształcająca prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością musi jeszcze wykonać kilka czynności po powstaniu spółki z o.o..

Zgłoszenie przekształcenia do CEIDG

Pierwszym ważnym obowiązkiem jest wykreślenie prowadzonej działalności gospodarczej z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Po zalogowaniu się do Serwisu informacyjno-usługowego dla przedsiębiorcy należy zaznaczyć: „Chcę trwale zakończyć wykonywanie działalności gospodarczej”, „Nie chcę edytować danych we wpisie CEIDG” oraz wpisać Datę powstania zmiany. Data powstania zmiany to dzień, w którym spółka z o.o. została wpisana do KRS-u. W Edycji wpisu w CEIDG należy zaznaczyć możliwość edycji wszystkich zmian. W zakładce „Wykreślenie wpisu z CEIDG” wskazać, że chodzi o przypadek „Przekształcenia w jednoosobową spółkę kapitałową”. Wniosek należy podpisać elektronicznie i wysłać.

Obowiązki wobec ZUS

Przekształcenie jednoosobowo prowadzonej działalności gospodarczej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, powoduje postanie obowiązku ubezpieczeniowego z tytułu ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Jednakże przedtem trzeba dokonać wyrejestrowania siebie z ubezpieczeń z tytułu dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej. Jeśli dokonano zgłoszenia przekształcenia działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową, co zostało opisane powyżej, to wyrejestrowanie działalności gospodarczej z CEIDG oznacza też jednoczesne wyrejestrowanie przedsiębiorcy z ZUS. Formularz ZUS ZWPA jest tworzony automatycznie i zgłoszenie wyrejestrowania z CEIDG oznacza też wyrejestrowanie się z ZUS jako płatnika składek.

Niemniej jednak należy, będąc jedynym wspólnikiem spółki z o.o. dokonać zgłoszenia się do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z nowym kodem tytułu ubezpieczenia w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń, a więc od dnia zarejestrowania spółki z o.o. w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Warto też pamiętać o innych obowiązkach związanych z przekształceniem działalności gospodarczej w spółkę z o.o.:

W urzędzie skarbowym należy zgłosić informację o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT w urzędzie skarbowym (formularz VAT-Z);

Nowopowstała spółka z o.o. powinna złożyć dane uzupełniające (formularz NIP-8) oraz złożyć zgłoszenie rejestracyjne dla celów VAT (formularz VAT-R) oraz rozważyć konieczność nabycia i rejestracji kas fiskalnych.

Przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę z o.o.

Kodeks spółek handlowych umożliwia przekształcenie przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą w spółkę kapitałową (czyli w spółkę z o.o. lub spółkę akcyjną).

Procedura przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę z o.o. składa się z kilku prostych kroków, a mianowicie należy:

sporządzić, w formie aktu notarialnego, plan przekształcenia przedsiębiorcy. Plan musi m.in. wskazywać wartość bilansową majątku przedsiębiorcy przekształcanego, w jaką spółkę przedsiębiorca się przekształca oraz ile będzie wydanych udziałów/akcji. Do planu powinny być dołączone załączniki (są projekty: oświadczenia o przekształceniu i umowy spółki oraz wycena składników wnoszonego majątku wraz ze sprawozdaniem finansowym) i opinią biegłego rewidenta;
złożyć, w formie aktu notarialnego, oświadczenie o przekształceniu się przedsiębiorcy w spółkę kapitałową, które powinno wskazywać w jaką spółkę przedsiębiorca się przekształci wraz z wysokością kapitału zakładowego, danymi osobowymi członków zarządu spółki;
powołać członków organów spółki kapitałowej;
podpisać, w formie notarialnej, umowę spółki kapitałowej;
zgłosić do Krajowego Rejestru Gospodarczego wpis spółki kapitałowej wraz z wykreśleniem przedsiębiorcy z ewidencji działalności gospodarczej.

Plan przekształcenia przedsiębiorcy

Plan przekształcenia jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego prowadzi się przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową. Plan przekształcenia musi zawierać podstawowe informacje związane z podmiotem przekształcanym, wartością bilansową majątku, wskazaniem w jaką spółkę kapitałową przedsiębiorca zostanie przekształcony, ile i jakiej wartości udziały / akcje zostaną wydane w związku z przekształceniem.

Do planu przekształcenia dołącza się istotne załączniki, m.in.: oświadczenie przedsiębiorcy o przekształceniu oraz umowę spółki z o.o. / statut spółki akcyjnej.

Oświadczenie o przekształceniu się przedsiębiorcy

Innym istotnym dokumentem koniecznym przy przekształceniu się przedsiębiorcy w spółkę kapitałową jest oświadczenie przedsiębiorcy o przekształceniu. Takie oświadczenie sporządza się w formie aktu notarialnego. Oświadczenie musi wskazywać w jaką spółkę kapitałową zostanie przekształcony przedsiębiorca, jaka będzie wysokość kapitału zakładowego, kto będzie zasiadał we władzach przekształconej spółki.

Powołanie członków organów spółki

W spółce kapitałowej obowiązkowym organem jest zarząd spółki. W przypadku spółki akcyjnej dodatkowym, obligatoryjnym organem jest rada nadzorcza. W trakcie procedury przekształceniowej należy powołać do zarządu (oraz rady nadzorczej) członków tych organów.

Zawarcie umowy spółki kapitałowej

Przedostatnim krokiem jest zawarcie, w formie notarialnej, umowy spółki z o.o. (lub statutu spółki akcyjnej).

Wpis spółki kapitałowej do Krajowego Rejestru Gospodarczego i wykreślenie przedsiębiorcy z EDG

Ostatnim etapem jest zgłoszenie przekształconej spółki kapitałowej do Rejestru Przedsiębiorców prowadzonego przez Krajowy Rejestr Gospodarczy. Ten krok polega w zasadzie na wypełnieniu szeregu formularzy i dołączeniu odpowiednich dokumentów. Ponieważ sądy rejestrowe prowadzą postępowanie wyjątkowo formalistycznie (brak przekreślonej, odpowiedniej rubryki oznacza zwrot wniosku o rejestrację przekształcenia) warto oddać przygotowanie postępowania przekształceniowego specjalistom.

Odpowiedzialność osoby fizycznej po przekształceniu działalności gospodarczej w sp. z o.o.

Procedura przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną w jednoosobową spółkę z o.o. polega w zarysie na tym, że powstała spółka z o.o. staje się właścicielem majątku osoby fizycznej, który składał się na przedsiębiorstwo prowadzonej działalności gospodarczej osoby fizycznej.

Warto jednak wiedzieć, że osoba fizyczna, która zdecydowała się na przekształcenie swej działalności gospodarczej w spółkę z o.o. nie przestanie odpowiadać majątkowo za długi powstałe do momentu powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mimo, że majątek tej działalności gospodarczej stanie się własnością spółki kapitałowej. Co więcej, osoba fizyczna będzie odpowiadać za te długi bez ograniczenia kwotowego, solidarnie wraz ze spółką. Odpowiedzialność majątkowa osoby fizycznej, zgodnie z brzemieniem przepisu art. 584(13) k.s.h. trwa trzy lata licząc od momentu dokonania przekształcenia: „Dłużnik będący osobą fizyczną ponosi solidarną odpowiedzialność na podstawie art. 584(13) k.s.h., jeżeli wierzyciel wytoczy przeciwko niemu powództwo w okresie biegu terminu określonego w tym przepisie” (uchwała SN z dnia 9 lutego 2017 r., III CZP 113/16, niepubl.).

Warto wiedzieć, że termin trzyletni dotyczy solidarnej odpowiedzialności osoby fizycznej i osoby prawnej za długi powstałe przed przekształceniem. Przepis te więc nie skraca ani nie wydłuża terminów przedawnienia dotyczących poszczególnych zobowiązań. Przykładowo, roszczenie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, które powstało na 6 miesięcy przed przekształceniem przedawni się po upływie 2 lat i 6 miesięcy, licząc od dnia przekształcenia i przez ten okres osoba fizyczna jak i spółka z o.o. będą odpowiadać solidarnie za to roszczenie.

Jeśli zaś chodzi o zobowiązania podatkowe w kontekście przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną w jednoosobową spółkę z o.o. to mają zastosowanie następujące zasady.

Na podstawie art. 93a § 4 Ordynacji podatkowej spółka z o.o. powstała z przekształcenia działalności gospodarczej osoby fizycznej wchodzi z mocy prawa w wynikające z przepisów prawa podatkowego prawa osoby fizycznej. Jednakże co do obowiązków podatkowych spółka ta odpowiada za obowiązki podatkowe istniejące przed przekształceniem na zasadach właściwych dla osób trzecich (art. 112b Ordynacji podatkowej). Oznacza to, że powstała spółka z o.o. odpowiada solidarnie z byłym przedsiębiorcą za długi podatkowe powstałe przed przekształceniem. Odpowiedzialność ta będzie wynikać z decyzji organu podatkowego wydanej w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej (tj. spółki z o.o.) za długi podatkowe osoby fizycznej. W praktyce wygląda to tak, że organ podatkowy w pierwszej kolejności będzie dochodził zapłaty zaległości podatkowych od osoby fizycznej, która nie jest już przedsiębiorcą. Odpowiedzialność osoby fizycznej za zaległości podatkowe powstałe do dnia przekształcenia będzie przedawniać się zgodnie z ogólną zasadą stanowiącą, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku a solidarna odpowiedzialność spółki z o.o. za długi podatkowe osoby fizycznej wygaśnie po upływie pięć lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa (art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej).

Foto dzięki uprzejmości hywards / freedigitalphotos.net

Przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową

Osoba fizyczna, prowadząca własną jednoosobową firmę z koncesją, może na pewnym etapie prowadzonej działalności gospodarczej uznać, iż chce sprzedać prowadzone przedsiębiorstwo. Jednakże nie zawsze można przenieść na innego przedsiębiorcę przedsiębiorstwo wraz z koncesją, zezwoleniem, itp.

Dlaczego?

Ponieważ koncesje, zezwolenia, licencje są decyzjami administracyjnymi wydawanymi konkretnemu adresatowi (w naszym przypadku osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą). Zasadniczo decyzje administracyjne mogą być przekazywane innemu podmiotowi jedynie wtedy, gdy konkretny przepis prawa administracyjnego przewiduje taką możliwość. Regułą jest, że nie można przenieść decyzji administracyjnej, ponieważ nakłada ona specyficzne obowiązki na adresata decyzji. Do przeniesienia decyzji administracyjnej, co jest wyjątkiem, wymagana jest konkretna podstawa prawna to umożliwiająca. Zdarza się, że przepisy regulujące licencje, zezwolenia, koncesje nie przewidują możliwości przeniesienia ich na inny podmiot. Przykładem może być sprawa przedsiębiorcy, który próbował przenieść przedsiębiorstwo wraz z zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że z chwilą zbycia przedsiębiorstwa w drodze czynności cywilnoprawnej pomiędzy przedsiębiorcami będącymi osobami fizycznymi, nabywca nie staje się automatycznie z mocy samego prawa podmiotem zezwolenia (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 roku, sygnatura sprawy II OSK 654/10).

Jednym ze sposobów rozwiązania tej patowej sytuacji jest (1) przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową a następnie (2) sprzedaż wszystkich udziałów w jednoosobowej spółce z o.o. określonemu nabywcy. W tym przypadku adresat decyzji administracyjnej nie zmieni się, bo będzie to przekształcona spółka kapitałowa.

Przekształcenie działalności gospodarczej osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową regulują przepisy ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych.

Jak wynika z art. 1 § 1 k.s.h. przepisy tego kodeksu regulują m.in. tworzenie i przekształcanie spółek handlowych. Zgodnie zaś z art. 551 § 5 k.s.h.: przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (przedsiębiorca przekształcany) może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą) (przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową).

Powyższa możliwość przekształcenia działalności gospodarczej w spółkę z o.o. znacząco ułatwia zmianę właściciela przedsiębiorstwa. Unikamy wielu niedogodności związanych z przykładowo wnoszeniem przedsiębiorstwa na pokrycie kapitału zakładowego spółki z o.o. lub też sprzedażą przedsiębiorstwa.

Warto pamiętać, że przekształcenie w trybie art. 551 § 5 k.s.h. jest nietypowe, ponieważ w tym procesie przekształcenia mamy do czynienia z dwoma podmiotami: osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą oraz spółką przekształconą, która powstaje po zakończeniu przekształcenia i kontynuuje działalność gospodarczą prowadzoną uprzednio przez osobę fizyczną.

Foto dzięki uprzejmości Stuart Miles/ freedigitalphotos.net