Czy wpis członka zarządu do KRS jest wpisem konstytutywnym?

członek zarządu

Jeden z klientów zapytał się o moment, od którego obowiązują zmiany w zarządzie spółki z o.o.

Zmiana składu zarządu (odwołanie i powołanie członka zarządu) jest najczęściej dokonywana uchwałą wspólników spółki z o.o. i tego typu zmiana jest ważna od momentu podjęcia uchwały o odwołaniu członka zarządu / powołaniu nowego członka zarządu spółki z o.o., a więc wpis członka zarządu do KRS jest wpisem deklaratoryjnym.

Tego typu zmiana powinna być w ciągu 7 dni zgłoszona do Krajowego Rejestru Sądowego i to nowi członkowie zarządu mają obowiązek zgłoszenia zmian w zarządzie. Tak więc zmiana składu zarządu w spółce z o.o. jest zawsze wpisem deklaratoryjnym, a więc wpisem ważnym od momentu jego dokonania – podjęcia uchwały zgromadzenia wspólników.

Takie stanowisko jest też potwierdzone w orzecznictwie sądów powszechnych. Przykładem może być wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2017 r. (sygn. akt III AUa 430/17), w którym sąd wskazał, że: „sam wpis nie decyduje, czy ktoś jest czy nie jest członkiem zarządu spółki, bowiem status prawny członka zarządu spółki określają umowa spółki i przepisy art. 201-211 k.s.h. Z mocy art. 201 § 4 k.s.h. członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników. Oznacza to, że takie powołanie jest skuteczne w stosunkach wewnętrznych spółki, a wpis zmian w składzie osobowym zarządu w rejestrze sądowym ma tylko charakter deklaratoryjny. Domniemywa się, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym jest prawdziwy, lecz jest to domniemanie wzruszalne. Ustanowione jest ono dla ochrony osób trzecich (kontrahentów spółki). Istotne znaczenie dla reprezentacji spółki ma zatem uzyskanie statusu członka zarządu zgodnie z regulacją zawartą w umowie spółki oraz przepisami art. 201-211 k.s.h.”.

Oczywiście zdarzają się w praktyce sytuacje, że nowy zarząd nie przekazuje informacji o zmianie składu zarządu na czas do Krajowego Rejestru Sądowego. Dzieje się tak przykładowo w przypadku, gdy nowi członkowie zarządu wiedząc o znacznym zadłużeniu spółki chcą uniknąć odpowiedzialności solidarnej za długi spółki i jednoczenie chcą narazić poprzedni zarząd na odpowiedzialność majątkową wobec kontrahentów lub organów podatkowych. W takim przypadku odwołani członkowie zarządu powinni niezwłocznie wszcząć procedurę podważenia przed sądem rejestrowym nieaktualnego wpisu.

Szerzej o zmianach w spółce z o.o. – wpisach konstytucyjnych i deklaratoryjnych można przeczytać w tym wpisie: Wpis deklaratoryjny a wpis konstytutywny, czyli od kiedy zmiany w spółce obowiązują.

Odwołanie członka zarządu

odwołanie członka zarządu

W trakcie bieżącej działalności spółki z o.o. mogą powstać wątpliwości czy członek zarządu prawidłowo wykonuje swoje obowiązki. Udziałowcy spółki z o.o. mogą rozważać odwołanie członka zarządu, gdy nie widzą możliwości dalszego aprobowania jego działań.

Odwołanie członka zarządu jest jednostronnym oświadczeniem spółki, podejmowanym w formie uchwały przez zgromadzenie wspólników (lub inny organ wskazany w umowie spółki). Odwołanie członka zarządu jest skuteczne z chwilą podjęcia uchwały.

W uchwale można też wskazać termin, od którego wywoła ona skutki prawne („…uchwała wchodzi w życie w dniu ….”). Odwołanie członka zarządu jest dokonywane przez odpowiedni organ spółki z o.o.; natomiast jeśli to członek zarządu zamierza zakończyć współpracę składa rezygnację, o której pisałem we wpisie „Rezygnacja członka zarządu, gdy zarząd jest jednoosobowy – komu doręczyć oświadczenie ?”.

Zgodnie z art. 203 k.s.h. członek zarządu może być, w każdym czasie, odwołany przez wspólników spółki z o.o.. Zgromadzenie wspólników nie traci uprawnienia do odwołania członka zarządu, gdy umowa spółki z o.o. wskazuje inny organ lub osobę upoważnioną do odwołania członka zarządu. Po podjęciu uchwały odwołującej członka zarządu z pełnionej przez niego funkcji należy niezwłocznie przekazać mu to oświadczenie, iż nie jest już członkiem zarządu i nie ma prawa reprezentować spółki z o.o. Jest to o tyle istotne, że osoby trzecie, które zawrą w dobrej wierze umowę ze spółką reprezetowaną przez członka zarządu, który o swoim odwołaniu nie wiedział, będą miały ważnie zawartą umowę.

Zdarzają się często przypadki, kiedy członek zarządu, oprócz powołania go do funkcji członka zarządu na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników, ma też zawartą ze spółką z o.o. umowę o pracę albo umowę menedżerską. Samo odwołanie członka zarządu uchwałą zgromadzenia wspólników nie prowadzi automatycznie do rozwiązania tych umów (choć można wpisać w umowie o pracę lub umowie menedżerskiej zastrzeżenie, że w przypadku odwołania pracownika z funkcji zarządu jego umowa o pracę jest także „automatycznie” wypowiadana). Jeśli jednak nie ma zapisu pozwalającego na jednoczesne wypowiedzenie umowy o pracę to spółka z o.o., reprezentowana przez osobę pozostającą na funkcji członka zarządu, może wypowiedzieć umowę o pracę byłemu już członkowi zarządu. Warto pamiętać, że nie będzie się w tym przypadku stosować wymóg zawarty w art. 210 k.s.h., nakazujący aby w relacjach z członkiem zarządu spółka z o.o. była reprezentowana przez pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników lub członka rady nadzorczej. Ponieważ wypowiedzienie umowy o pracę następuje po odwołaniu członka zarządu – nie ma konieczności stosować się do tego wymogu.

Wzór uchwały o odwołaniu członka zarządu można znaleźć pod tym linkiem: protokół ze zgromadzenia wspólników, na którym odwołuje się członka zarządu.

Niezależnie do tego, iż mamy do czynienia z odwołanym już członkiem zarządu, wciaż na nim spoczywają obowiązki związane z jego byłą funkcją (art. 203 § 3 k.s.h.). Odwołany członek zarządu jest zobowiązany do składania wyjaśnień w związku z pełnioną przez niego funkcją przy przygotowywaniu sprawozdania finansowego oraz sprawozdania zarządu z działalności spółki, ma też obowiązek uczestniczyć z zwyczajnym zgromadzeniu wspólników zatwierdzającym rok obrotowy, w którym dana osoba była członkiem zarządu.

Na marginesie chcę wskazać, że w trakcie podejmowania uchwały o odwołaniu członka zarządu (art. 244 k.s.h.), członek zarządu, który jest jednocześnie wspólnikiem, nie może być wyłączony od udziału w głosowaniu nad jego odwołaniem. Po drugie trzeba pamiętać, że głosowanie nad uchwałą o odwołaniu członka zarządu musi być tajne (zobacz: Tajne głosowanie na Zgromadzaniu Wspólników).

Odwołany członek zarządu nie został wykreślony z KRS

odwołanie członka zarządu

W przypadku odwołania istniejącego zarządu oraz powołania nowych członków zarządu (tj. od dnia pojęcia uchwały odwołującej starych członków i powołującej nowych) zobowiązanymi do zgłoszenia dokonanych zmian są wyłącznie nowi członkowie zarządu. To oni podpisują formularze, na których zgłasza się dokonane zmiany w zarządzie. Wykreślenie odwołanych członków zarządu i powołanie nowych jest deklaratoryjne, co oznacza, że odwołanie poprzedniego zarządu oraz powołanie nowego zarządu nastąpiło w dniu wejścia w życie uchwały Zgromadzenia Wspólników, a poinformowanie o tych faktach Krajowego Rejestru Sądowego ma znaczenie wyłącznie informacyjne, aby osoby trzecie mogły sprawdzić, kto jest uprawiony do reprezentowania spółki z o.o.. Odwołany członek zarządu nie jest ani uprawniony ani też zobowiązany do zgłoszenia zmian w zarządzie.

Zgodnie z przepisami każda zmiana w składzie zarządu spółki z o.o. winna być zgłoszona do Krajowego Rejestru Sądowego w terminie 7-dni (art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym: „wniosek o wpis do Rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego dokonanie wpisu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.”). Właściwe formularze, na których należy dokonać zgłoszenia odwołania członków zarządu poprzedniego zarządu oraz powołania nowych członków zarządu można pobrać ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości.

Co jednak należy zrobić, gdy odwołany członek zarządu dowiaduje się po jakimś czasie, że nowy zarząd nie zgłosił zmian w składzie organu zarządzającego spółką z o.o.?

Odwołany członek zarządu powinien zwrócić się z pismem do sądu rejestrowego przechowującego akta rejestrowe spółki, aby w trybie art. 24 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym sąd zobowiązał nowy zarząd spółki do zgłoszenia zmian dotyczących składu osobowego zarządu. Do pisma należy dołączyć uchwałę Zgromadzenia Wspólników, na podstawie której odwołano członka zarządu zwracającego się z pismem. Sąd rejestrowy wezwie nowy zarząd do zgłoszenia zmian, pod rygorem zastosowania grzywny. Sąd może też z urzędu dokonać zmian składu osobowego zarządu, o ile dołączone do pisma odwołanego członka zarządu dokumenty będą dowodziły, iż faktycznie doszło do zmiany składu osobowego w zarządzie.

Czy w okresie od odwołania członka zarządu do dnia zarejestrowania zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym odwołany członek zarządu odpowiada materialnie za podjęte w tym czasie decyzje nowego zarządu?

Członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność całym swoim teraźniejszym i przyszłym majątkiem za bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce czyli za to, że wierzyciele spółki nie mogą się zaspokoić z jej majątku. Odpowiedzialność członka zarządu dotyczy jednak wyłącznie decyzji podjętych w czasie, kiedy dana osoba zasiadała w zarządzie spółki.

Zgodnie z brzmieniem art. 299 k.s.h., jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Ale jeśli dana osoba została odwołana (lub sama zrezygnowała z zasiadania w zarządzie) to od dnia jej odwołania (lub rezygnacji), odwołany członek zarządu nie podlega subsydiarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Powyższy wniosek potwierdza też orzecznictwo sądów. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2010 r. (sygn. akt. V CSK 172/10) Sąd Najwyższy wskazał, że nieujawnione w rejestrze odwołanie członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zwalnia go od odpowiedzialności wynikającej z art. 299 § 1 kodeksu spółek handlowych.

foto dzięki uprzejmości artur84 / freedigitalphotos.net