Tag: objęcie udziałów

Oba pojęcia: „nabycie udziałów” oraz „objęcie udziałów” pojawiają się przy procedurze zamiany udziałowca albo przy podwyższeniu kapitału zakładowego spółki . Ponieważ przepisy kodeksu spółek handlowych nie definiują tych pojęć, w praktyce są one stosowane zamiennie – co prowadzi do wielu nierozumień.

Objęcie udziałów

Objęcie udziału oznacza następującą sytuację: w trakcie powstawania spółki z o.o. wspólnicy zasilają jej początkowy kapitał zakładowy. W konsekwencji tego pierwszego podwyższenia kapitału zakładowego powstają nowe udziały, które są obejmowane przez wspólników spółki z o.o. Inaczej mówiąc, taki udział nie istniał wcześniej i jest dopiero wykreowany przez rejestrację kapitału początkowego spółki lub też poprzez rejestrację podwyższenia kapitału zakładowego, gdy ma ona miejce po rejestracji spółki z o.o.. Objęcie udziałów wiąże się więc z wniesieniem przez udziałowca wkładu pieniężnego lub niepieniężnego na pokrycie kapitału zakładowego spółki. Aby doszło do skutecznego objęcia udziałów do rejestracji spółki lub podwyższenia kapitału zakładowego musi dojść w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki lub podjęcia uchwały w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego (art. 169 k.s.h.). Takie nowoutworzone udziały są wolne od jakichkolwiek obciążeń. Warto pamiętać o istotnym przepisie kodeksu spółek handlowych, zakazującym rozporządzeniem udziałem przed rejestracją spółki lub przed rejestracją podwyższenia kapitału zakładowego (art. 16 k.s.h.), a więc po podjęciu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego a przed rejestracją tego podwyższenia przez sąd rejestrowy udziału nie można dalej zbyć.

Nabycie udziałów

Jeśli udział już istnieje, może być nabyty od osoby, która wcześniej ten udział objęła. Nabycie może nastąpić na podstawie różnych czynności prawnych: sprzedaży, zamiany, darowizny, w ramach nabycia spadku. Warto wiedzieć, że z istniejącymi udziałami mogą wiązać się określone obciążenia, przykładowo, gdy udział został przez dotychczasowego właściciela oddany w zastaw lub został zajęty przez komornika w toku postępowania egzekucyjnego. Z nabywanymi udziałami mogą też wiązać się określone prawa – np.: do zaległej dywidendy lub uprawnienia – np.: uprzywilejowanie co do głosu. Nabycie udziałów w spółce z o.o. może być ograniczane w postaci zagwarantowania prawa pierwszeństwa nabycia udziałów dla dotychczasowych wspólników spółki lub może być uzależnione od uzyskania zgody zgromadzenia wspólników na przystąpienie do spółki nowego wspólnika.

Foto dzięki uprzejmości nenetus / freedigitalphotos.net

Na początku istnienia spółka z o.o. potrzebuje funduszy na rozwinięcie działalności gospodarczej. Wspólnicy mogą wybrać finansowanie spółki poprzez udzielenie pożyczki, podwyższenie kapitału zakładowego, wniesienie dopłat.

Natomiast, gdy spółka z o.o. prowadzi od jakiegoś czasu zyskowną działalność, wspólnicy tej spółki liczą na regularnie wypłacaną dywidendę, zaliczkę na dywidendę lub też mogą zastanowić się nad zaciągnięciem pożyczki ze spółki z o.o. Podstawowe regulacje dotyczące umowy pożyczki są zawarte w art. 720 k.c. i następnych. Warunki finansowe takiej pożyczki muszą być zbliżone do warunków rynkowych, gdyż mamy do czynienia ze stronami powiązanymi; może też okazać się, że będzie wymagane przygotowanie dokumentacji stron powiązanych (art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Udzielenie pożyczki – podatek od czynności cywilnoprawnych czy VAT?

Warto też zastanowić się nad konsekwencjami podatkowymi udzielanej przez spółkę z o.o. pożyczki udziałowcowi tej spółki, w szczególności jeśli chodzi o podatek od czynności cywilnoprawnych.

Zasadniczo udzielenie pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% jej wartości a obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży na pożyczkobiorcy. Ale udzielanie pożyczek może być traktowane jako świadczenie usługi finansowej (co oznacza zwolnienie z VAT-u zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT) oraz w konsekwencji, na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, udzielenie pożyczki będzie zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych (dlatego, że taka pożyczka jest objęta przepisami o VAT, choć zwolniona z VAT-u).

Powyższe zwolnienie pożyczki z VAT-u oraz podatku od czynności cywilnoprawnych zostało potwierdzone w szeregu interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 27 marca 2014 r. o sygn. IPPP1/443-125/14-2/AS wyjaśniono: „Należy wskazać, że czynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych podlegających oprocentowaniu niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy stanowią odpłatne świadczenie usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem usługi udzielania pożyczek stanowią czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy, przy czym korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.”.

Jeżeli spółka uzna, że udzielając udziałowcowi pożyczki świadczy usługę finansową to prócz zawarcia umowy pożyczki na piśmie, musi udokumentować wpłaty odsetek od tej pożyczki fakturami VAT z zastosowaniem stawki zwolnionej z VAT.

Foto dzięki uprzejmości bplanet / freedigitalphotos.net