Rodzaje prokury

Rodzaje prokury

Jak pisałem w innym wpisie pt. „Prokurent w spółce z o.o.” prokura to specjalne pełnomocnictwo handlowe dla osoby fizycznej, pozwalające na reprezentowanie spółki z o.o. Prokurent najczęściej jest powoływany, gdy zarząd chce delegować część swoich obowiązków na zaufaną osobę, w tym w szczególności często spotyka się prokurentów w spółkach z zagranicznym kapitałem. W spółkach z udziałem zagranicznym zarząd najczęściej jest wybierany spośród pracowników macierzystej spółki i w związku z tym w siedzibie spółki członkowie zarządu nie przebywają codziennie. Dlatego też w praktyce zarząd powołuje prokurenta, który ma bieżąco zarządzać taką spółką. Prokura jest też atrakcyjna ze względu na zakres odpowiedzialności prokurenta za długi spółki.

Prokurent może być uprawniony do samodzielnego reprezentowania spółki z o.o. (prokura samodzielna), może też być ograniczony w ten sposób, iż ma prawo reprezentacji jedynie wraz z innym prokurentem (prokura łączna). W praktyce można też spotkać i inne rozwiązania ograniczenia prokurenta: (i) prokurent może działać jedynie łącznie z innym członkiem zarządu (prokura łączna niewłaściwa) oraz (ii) członek zarządu może działać łącznie z innym członkiem zarządu lub prokurentem (reprezentacja mieszana). Żeby wyliczenie było kompletne na marginesie należy wskazać, iż prokurent może być ograniczony do reprezentowania oddziału spółki z o.o. (prokura oddziałowa). Poniżej omawiam poszczególne rodzaje prokury.

 

Prokura samodzielna

Prokura samodzielna lub samoistna pozwala na działanie jednoosobowe w zakresie wynikającym z umocowania. Taki prokurent jest uprawniony do dokonywania wszelkich czynności sądowych i pozasądowych, związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa spółki z o.o. Warto wiedzieć, że prokurent może reprezentować spółkę jedynie w sprawach związanych z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej. Do czynności niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (np.: zwołanie nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników) prokurent nie jest umocowany; takie czynności może wykonywać jedynie zarząd. Na marginesie należy przypomnieć, że do niektórych czynności wymagane jest specjalne, odrębne pełnomocnictwo, np.: do zbycia przedsiębiorstwa, zbycia lub obciążenia nieruchomości.

 

Prokura łączna

Prokura łączna polega na tym, że osoby uprawnione do reprezentacji spółki muszą działać wspólnie. Dlatego też przy powoływaniu prokurentów łącznych należy rozważyć, czy nie powołać większej ilości osób jako prokurentów aby w sytuacji, gdy jedna osoba nie może być obecna nie doszło do paraliżu decyzyjnego w spółce.

 

Prokura łączna niewłaściwa

W praktyce spotyka się też tzw. prokurę łączną niewłaściwą. Polega ona na tym, że prokurent może działać jedynie wraz z inną osobą, która nie jest prokurentem (np.: może to być członek zarządu bądź udziałowiec spółki). Praktyka prokury łącznej niewłaściwej została zaaprobowana w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2001 r. sygn. akt III CZP 6/01 oraz jest szeroko komentowana w glosach do tego wyroku – aprobując to rozwiązanie bądź też je krytykując. Dlatego też warto sprawdzić czy w sądzie rejestrowym właściwym dla siedziby spółki obowiązująca praktyka polega na akceptacji tego sposobu reprezentacji spółki z o.o. czy też można się spotkać z odmową wpisu prokury łącznej niewłaściwej. W ostatnio wydanym orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2015 roku skład orzekający uznał, że nie jest dopuszczalna reprezentacja spółki przez prokurenta łącznego niewłaściwego. Tak więc, teraz Krajowy Rejestr Sądowy nie zarejestruje tego sposobu reprezentacji spółki z o.o.

 

Reprezentacja mieszana

Polega na tym, że to członek zarządu musi działać łącznie z innym członkiem zarządu lub z prokurentem. W przypadku więc reprezentacji mieszanej (art. 205 k.s.h.) to członek zarządu jest ograniczony w swym działaniu w imieniu spółki z o.o. i może reprezentować spółkę jedynie działając wspólnie z inną osobą uprawioną osobą.

 

Foto dzięki uprzejmości digitalart / freedigitalphotos.net

Dodaj komentarz