Uprzywilejowanie udziałów w spółce z o.o.

uprzywilejowane udziały

W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jedną z podstawowych zasad stwierdzenie, że wspólnicy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mają równe prawa i obowiązki w spółce (…”Wspólnicy spółki kapitałowej powinni być traktowani jednakowo w takich samych okolicznościach„…).

Oczywiście, od każdej z zasad można znaleźć kilka wyjątków, tak jest też i tym razem. Umowa spółki z o.o. może wskazywać, iż niektórzy wspólnicy spółki z o.o. mają uprzywilejowane udziały. W jakich więc sytuacjach wspólnik może posiadać uprzywilejowany udział? Jakie są prawa i obowiązki takiego wspólnika?

Przepisy kodeksu spółek handlowych stwierdzają, iż uprzywilejowanie udziałów może dotyczyć: „… w szczególności prawa głosu, prawa do dywidendy lub sposobu uczestniczenia w podziale majątku w przypadku likwidacji spółki…”. Ponieważ powyżej wymienione wyliczenie możliwych uprzywilejowań udziałów jest katalogiem otwartym („…w szczególności…”) to, umowa spółki z o.o. może przewidywać także inne niż wymienione przywileje związane z posiadaniem udziałów. W praktyce bardzo często zdarza się też uprzywilejowanie udziałów w zakresie powoływania członków do zarządu spółki z o.o.

Umowa spółki z o.o. może też uzależnić przyznanie szczególnych uprawnień od spełnienia dodatkowych świadczeń na rzecz spółki, upływu terminu lub ziszczenia się warunku.

Najczęściej spotykane uprzywilejowanie udziałów dotyczy:

• prawa głosu,

• prawa do dywidendy lub

• sposobu uczestniczenia w podziale majątku w przypadku likwidacji spółki.

Omówię teraz dwa pierwsze wymienione wyżej uprzywilejowania udziałów: co do prawa do głosu oraz prawa do dywidendy.

 

Uprzywilejowanie w zakresie prawa głosu

Uprzywilejowanie w zakresie prawa głosu może dotyczyć tylko udziałów o równej wartości nominalnej. Uprzywilejowanie dotyczące prawa głosu nie może przyznawać uprawnionemu więcej niż trzy głosy na jeden udział.

 

Uprzywilejowanie w zakresie prawa do dywidendy

Wspólnik może posiadać udziały na które przypada „dodatkowa” dywidenda, która jednak nie może przewyższać o więcej niż o połowę dywidendę przysługującą udziałom nieuprzywilejowanym.

Umowa spółki może też przyznawać prawo do dywidendy uprzywilejowanej niewypłaconej w latach poprzednich. W takim uprawnieniu musi się zawrzeć limit czasowy – zapis w umowie spółki powinien określać najwyższą liczbę lat, za które dywidenda może być wypłacona i okres ten nie może przekraczać pięciu lat. Z tym uprzywilejowaniem wiąże się też często postanowienie, wprowadzane do nowo tworzonych umów spółek, iż w pierwszym roku działalności spółki wspólnicy będą mieli jednakowe uprawnienia co do podziału dywidendy. Chodzi o to aby umożliwić spółce rozwój na początku jej działalności.

 

Zmiana w istniejącej umowie spółki

Uprzywilejowanie udziałów dotyczy nie tylko spółek nowotworzonych. Takie uprzywilejowanie można też wprowadzić do istniejącej umowy spółki. Należy pamiętać jednak, że taka zmiana musi mieć formę aktu notarialnego oraz wymaga zgody wszystkich wspólników, gdyż  zmiana ta zwiększa świadczenia wspólników lub uszczupla prawa udziałowe bądź prawa przyznane osobiście poszczególnym wspólnikom.

 

Sprzedaż uprzywilejowanych udziałów

Uprzywilejowane udziały można zbyć (sprzedać, darować, itp.). Należy jednak pamiętać, że uprzywilejowanie nie jest związane z wspólnikiem, lecz z udziałami. W związku z powyższym nabycie udziałów uprzywilejowanych oznacza, że nabywca ma możliwość korzystania z uprzywilejowania związanego z nabytymi udziałami.

foto dzięki uprzejmości worradmu / freedigitalphotos.net

Umowa spółki – kapitał zakładowy spółki z o.o.

Minimalny kapitał zakładowy spółki z o.o wynosi 5.000 zł. Ograniczenie dotyczy dolnego progu (5.000 zł), natomiast przepisy nie ustanawiają maksymalnej wysokości tego kapitału.

Zasadniczo kapitał zakładowy spółki z o.o. ma pełnić rolę gwarancyjną, chroniąc interesy wierzycieli spółki kapitałowej (banki, kontrahenci, itp.). Czy faktycznie jednak kapitał zakładowy w wysokości minimalnej 5.000 zł pełni tę funkcję – można poważnie wątpić. Należy jednak zaznaczyć, że nie sam kapitał zakładowy pełni funkcję chroniącą wierzycieli. Spółka z o.o. odpowiada całym swoim majątkiem a nie jego wyodrębnioną rzeczowo, czy rachunkowo częścią, za zaciągnięte zobowiązania. Dodatkowym elementem gwarancyjnym, o czym często nie wiedzą przedsiębiorcy, jest dodatkowa odpowiedzialność całym majątkiem osobistym członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Przy ustalaniu wysokości kapitału zakładowego należy pamiętać też o tym, iż wysokość ustalonego kapitału zakładowego jest podstawą do naliczenia podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 0,5%. Ten sam podatek płaci się przy każdym podwyższeniu kapitału zakładowego.

W tym miejscu należy opowiedzieć, co może być wkładem wnoszonym na kapitał zakładowy spółki.

Po pierwsze, najbardziej oczywisty wkład to wkład pieniężny. Ale też do spółki z o.o. można wnieść wkład niepieniężny, czyli wszystko co ma jakąkolwiek wartość zbywalną. Z praktyki, najczęściej wnoszone są maszyny produkcyjne, samochody, wierzytelności, nieruchomości a nawet całe przedsiębiorstwa. Im wyższa wartość wnoszonego wkładu niepieniężnego (aportu), tym bardziej należy rozważyć konieczność zamówienia wyceny przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Taka wycena jest o tyle istotna dla wspólnika wnoszącego aport, jak i dla członków zarządu tej spółki, że w przypadku uznania, że wyceniono za wysoko wniesiony wkład niepieniężny (tj. wydano więcej udziałów niż był wart wnoszony wkład) to wspólnik wnoszący ten wkład jak i członkowie zarządu mają obowiązek wyrównać brakującą wartość spółce.

Przy rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością sąd rejestrowy nie sprawdza, czy faktycznie nastąpiło wniesienie przez wspólników wkładów na pokrycie kapitału zakładowego oraz czy dokonano tego wniesienia w prawidłowej wysokości. Sąd rejestrowy zadowala się oświadczeniem zarządu, iż wkłady na poczet pokrycia kapitału zakładowego zostały wniesione. Należy pamiętać, że oświadczenie zarządu o wniesieniu kapitału jest składane pod rygorem odpowiedzialności cywilnej i karnej.

Umowa spółki – przedmiot działalności

Następnym bardzo istotnym krokiem, prowadzącym do przygotowania poprawnej umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest ustalenie, czym ma się zajmować nasza spółka. Chodzi oczywiście o przedmiot działalności spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Należy więc zacząć od spisania sobie, własnymi słowami, czym ma się zajmować spółka. Następnie trzeba to zweryfikować ze znormalizowanymi opisami statystycznymi.

W tym celu należy skorzystać ze statystycznego zestawienia wszystkich istniejących działalności, czyli Polskiej Klasyfikacji Działalności. Obecnie w Polsce obowiązuje Polska Klasyfikacja Działalności, wprowadzona w życie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 roku. Pomocna w wyborze prawidłowego przedmiotu działalności będzie wyszukiwarka kodów np.: wyszukiwarka kodów PKD.

Na tym etapie należy też uniknąć często popełnianego przez nowych przedsiębiorców błędu, polegającego na: (1) zbyt zawężonym określeniem granic tego, czym będzie się zajmować spółka, albo na: (2) zbyt szerokim zakreśleniem planowanych granic prowadzenia działalności. Powyższy błąd nie jest zbytnio dokuczliwy przy umowie spółki cywilnej, której zawarcie wymaga wyłącznie formy pisemnej. Jeśli chodzi o zbyt wąskie określenie przedmiotu działalności spółki z o.o. to warto wiedzieć, że każda zmiana umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga zaangażowania notariusza, gdyż umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością musi być zawarta w formie notarialnej a więc każda, nawet najmniejsza zmiana umowy spółki musi być dokonana w tej samej formie. Dalej, każda zmiana umowy spółki z o.o. wymaga zgłoszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym, co pociąga za sobą konieczność zapłaty opłaty sądowej oraz opłaty za ogłoszenie zamian w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Zbyt szeroko określona działalność gospodarcza jest myląca dla kontrahentów, ponieważ spółka, która zajmuje się wszystkim z pewnością nie wykonuje profesjonalnie tego co deklaruje. Należy pamiętać, że do wykonywania niektórych działalności wymagane jest posiadanie odpowiedniej formy prawnej (np.: banki nie mogą działać jako spółki z o.o.) lub uzyskanie wymaganych zezwoleń czy koncesji (np.: działalność stacji paliwowych).

Warto też zastanowić się, jaka działalność będzie przeważająca (najważniejsza), gdyż przy rejestracji spółki w sądzie gospodarczym oraz w Głównym Urzędzie Statystycznym trzeba zdeklarować się, czym się spółka będzie głównie zajmowała. Warto wiedzieć, że do KRS-u podajemy jedynie dziesięć najważniejszych klas działalności gospodarczej, które ma prowadzić spółka z o.o. oraz w ramach tych dziesięciu wybranych zakresów należy wskazać z dokładnością do podklasy, jedną najważniejszą działalność gospodarczą, którą będzie prowadzić spółka z o.o.

Siedziba spółki a jej adres

Obie kwestie – siedziba spółki i adres spółki są często ze sobą mylone. A przecież siedzibą spółki jest wyłącznie miejscowość w której spółka ma swój zarząd, przykładowo: Warszawa, Łódź, Piaseczno. Tylko siedziba spółki jest ujawniana w umowie spółki.

Adres spółki nie jest ujawniany w umowie spółki, ale mimo to warto już na wstępnym etapie ustalania treści umowy spółki zdecydować, z jakiego adresu spółka będzie korzystać (miejsce posiedzeń zarządu). Warto ustalić warunki najmu siedziby spółki lub choćby warunki wynajmu adresu. Umowa najmu siedziby lub najmu adresu korespondencyjnego będzie okazywana przy rejestracji spółki na podatki dochodowy i VAT, więc warto o niej pomyśleć już w trakcie rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Umowa spółki – prawidłowy dobór nazwy

Pierwszym ważnym dokumentem, jaki musi być przygotowany na samym początku działalności gospodarczej, którą będzie prowadzić kilka osób, jest umowa spółki. Zajmę się teraz najpopularniejszą, tj. umową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Popatrzmy więc na umowę spółki – na co trzeba zwrócić uwagę.

Zacznijmy od wyboru nazwy spółki. Po wymyśleniu  nazwy trzeba nasz pomysł sprawdzić czy już ktoś wcześniej na taką samą nazwę nie wpadł. Można to sprawdzić wpisując naszą nazwę w wyszukiwarkę prowadzoną przez Krajowy Rejestr Sądowy. Należy także sprawdzić naszą nazwę czy nie została zarejestrowana działalność gospodarcza osoby fizycznej o takiej jak nasza nazwie. Można skorzystać z wyszukiwarki Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej. Na końcu warto sprawdzić nazwę w najpopularniejszej wyszukiwarce Google.

Takie sprawdzenie naszej nazwy jest o tyle ważne, że unikniemy niepotrzebnych kłopotów związanych ze zwrotem wniosku przez sąd gospodarczy i kłopotliwego przedłużenia się procedury rejestracyjnej.

zakładanie firmy – trudne początki (1)

Rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej należy zacząć od zaplanowania sobie tego co chcemy robić. Pomocne będą na przykład odpowiedzi na takie oto pytania:

1. ile mam pieniędzy na początkowy okres działalności i czy mogę sobie pozwolić na to, że wszystko stracę (chodzi o to czy mamy jedno czy kilka źródeł finansowania i czy przewidujemy sytuację, gdy nasz pomysł na biznes nie wypali);

2. z kim chcę prowadzić działalność: samodzielnie, razem z rodziną czy też ze znajomymi;

3. jakich rozmiarów będzie prowadzona działalność gospodarcza i czy umiem przewidzieć rozwój działalności w przeciągu roku (szybki wzrost, powolny wzrost);

4. kto ma być odpowiedzialny za prowadzenie firmy (lokalizacja miejsca prowadzenia działalności, sprawdzenie konkurencji, zweryfikowanie czy będą zainteresowani klienci) a kto tylko wniesie wkład pieniężny;

5. czy przedsięwzięcie będzie przynosić dochody i czy istnieje zapasowe źródło finansowania, gdy okaże się, iż potrzebne będą nowe fundusze na rozwój firmy;

6. czy to będzie jednorazowa działalność gospodarcza (np.: obsługa jednej umowy), czy też działalność gospodarcza będzie prowadzona bez dających się teraz sprecyzować ograniczeń czasowych.

Odpowiedzi na takie zagadnienia są konieczne aby rozpoczęcie działalności gospodarczej rokowało sukces finansowy.

Warto też zastanowić się czy już na tym etapie nie powinno się skonsultować z prawnikiem mającym doświadczenie w zakładaniu spółek z o.o., który pomoże w przygotowaniu wymaganych dokumentów i doradzi jak zgodnie z prawem rozpocząć prowadzenie przedsiębiorstwa.

zakładanie firmy – czy to trudne?

Ten blog opisuje trudności oraz sposoby ich rozwiązywania związane z codzienną obsługą prawną spółek handlowych. Od założenia i rejestracji spółki, poprzez bieżącą obsługę prawną w zakresie prawa gospodarczego (tj. obsługa prawna posiedzeń zarządu i zgromadzeń wspólników spółek, zmian w składzie organów spółek, sporządzanie projektów umów, statutów, regulaminów, zgłaszanie zmian do sądu rejestrowego) i procesów związanych z likwidacją i zakończeniem działalności prowadzonej przez spółkę. Prawnik Piaseczno prowadzi ten blog.