Brak sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe

Brak sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe

Z dniem 1 stycznia 2015 roku weszły w życie istotne zmiany do ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Nowe przepisy mają za zadanie uporządkowanie „martwych dusz”, tj. takich spółek, które nie mają zbywalnego majątku i które faktycznie nie prowadzą działalności a wciąż figurują w KRS.

Przepisy wprowadzające stanowią, że jeśli dotychczasowe spółki nie składały sprawozdań finansowych przez 2 kolejne lata obrotowe przed wejściem w życie ustawy (ustawa weszła w życie 1 stycznia 2015 roku) i które to podmioty do 30 czerwca 2015 roku nie przekażą brakujących sprawozdań finansowych do Krajowego Rejestru Sądowego, to wobec takich podmiotów sąd rejestrowy wszczyna postępowanie, o którym mowa w art. 25a ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (tzw. postępowanie o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego).

Jakie więc nowe uprawnienia ma sąd rejestrowy wobec spółek nie przesyłających sprawozdań finansowych? Dotychczas sąd rejestrowy widząc, że w aktach rejestrowych tej spółki jest brak sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe, mógł jedynie wzywać zarząd spółki do złożenia brakujących sprawozdań finansowych w terminie 7 dni, pod rygorem zastosowania grzywny. Sąd mógł ponawiać nałożenie grzywny na zarząd, mógł się też zwrócić do odpowiedniego organu ścigania o wszczęcie postępowania karnego w związku z naruszeniem art. 79 pkt. 4 ustawy o rachunkowości (kto wbrew przepisom ustawy nie składa sprawozdania finansowego lub sprawozdania z działalności we właściwym rejestrze sądowym podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.).

Teraz sąd rejestrowy może dodatkowo wszcząć z urzędu postępowanie o rozwiązanie podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego bez przeprowadzania postępowania likwidacyjnego, w przypadku gdy m.in. mimo wezwania sądu rejestrowego nie złożono rocznych sprawozdań finansowych za 2 kolejne lata obrotowe.

W trakcie tego postępowania o wykreślenie spółki z KRS sąd rejestrowy bada czy podmiot prowadzi faktycznie działalność oraz czy posiada zbywalny majątek. Brak obu tych elementów prowadzić będzie do rozwiązania podmiotu przez sąd oraz wykreślenia go z Krajowego Rejestru Sądowego.

W chwili wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie, z mocy prawa, mienie pozostałe po wykreślonym z Rejestru podmiocie i jednocześnie Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru. Wspólnicy wykreślonego podmiotu mogą przez krótki, roczny okres, dochodzić od Skarbu Państwa wydania majątku likwidacyjnego pod warunkiem, że reprezentują łącznie co najmniej dwie trzecie głosów i wykażą, że wszyscy wierzyciele wykreślonego podmiotu zostali zaspokojeni lub zabezpieczeni.

Podobnie ma się rzecz z wierzycielami wykreślonego podmiotu. Roszczenia wierzycieli, wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa.

 

Foto dzięki uprzejmości scottchan / freedigitalphotos.net

Jaka jest odpowiedzialność likwidatorów spółki z o.o.

Jaka jest odpowiedzialność likwidatorów spółki z o.o.

Zgodnie z przepisami regulującymi działanie spółek z o.o. członek zarządu odpowiada za długi spółki całym swoim osobistym majątkiem, gdy egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna. Spółka z o.o. postawiona w stan likwidacji także może mieć problemy ze spłatą długów. Praktycznie rzecz biorąc jest to bardziej prawdopodobne niż w przypadku spółki nie postawionej w stan likwidacji.

Ponieważ w spółce w likwidacji nie ma zarządu a funkcje zarządcze wykonuje likwidator to powstaje pytanie czy likwidator, podobnie jak członek zarządu, odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, w sytuacji nieskutecznej egzekucji z majątku tej spółki.

Przepisem, który wprowadza solidarną odpowiedzialność osób zarządzających spółką z o.o. jest art. 299 § 1 k.s.h. przepis ten stanowi, że: „Jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.”. Ten przepis nie wymienia likwidatorów jako osób, które są solidarnie odpowiedzialne za długi spółki w przypadku bezskutecznej egzekucji z jej majątku.

Jaka jest odpowiedzialność likwidatorów spółki z o.o.?

Odpowiedzialność likwidatora spółki z o.o. wynika z art. 280 k.s.h., który nakazuje stosować do likwidatorów przepisy dotyczące członków zarządu, a więc również art. 299 § 1 k.s.h. O odpowiedzialności członków zarządu można przeczytać we wpisie: Odpowiedzialność członków zarządu. Takie stanowisko wyraził między innymi Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 28 stycznia 2010 r., III CZP 91/09, w której wskazał, iż: “Odpowiedzialność przewidzianą w art. 299 k.s.h. ponosi także likwidator spółki z ograniczoną odpowiedzialnością”. W zakresie odpowiedzialności likwidatora Sąd Najwyższy wypowiedział się również w uchwale z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie III CZP 143/07, w której zauważył, że uwzględniając cel i charakter odpowiedzialności przewidzianej w art. 299 k.s.h. należy przyjąć, iż w razie bezskuteczności egzekucji określonego zobowiązania odpowiedzialność na zasadach tego przepisu ponoszą osoby będące członkami zarządu lub likwidatorami w czasie istnienia tego zobowiązania, a ściślej – jego podstawy.

Odpowiedzialność likwidatora spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie art. 299 k.s.h. w związku z art. 280 k.s.h., oprócz należności głównej obejmuje również zasądzone w tytule wykonawczym, wydanym przeciwko spółce, koszty procesu, koszty postępowania egzekucyjnego umorzonego z powodu bezskuteczności egzekucji i odsetki ustawowe od należności głównej (uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 7 grudnia 2006 roku, sygn. akt III CZP 118/06, publ. Legalis). Na wartość dochodzonej przez powoda roszczenia w niniejszej sprawie oprócz należności głównej wraz z odsetkami składają się koszty procesu, koszty postępowania klauzulowego oraz egzekucyjnego.

Jak widać likwidator odpowiada w takim samym zakresie i wedle tych samych zasad co członek zarządu za zobowiązania spółki, których nie udało się wyegzekwować.

 

Foto dzięki renjith krishnan/ freedigitalphotos.net

Uchwała o dalszym istnieniu spółki

Uchwała o dalszym istnieniu spółki

Prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę z o.o. może prowadzić do sytuacji, kiedy spółka wykazuje w bilansie stratę. Jeśli strata spółki przewyższa sumę kapitałów zapasowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego to w takiej sytuacji zarząd jest zobowiązany do niezwłocznego zwołania zgromadzenia wspólników w celu podjęcia przez udziałowców uchwały w sprawie dalszego istnienia spółki.

Bilans, na podstawie którego zarząd otrzymuje informację o tym, że strata spółki przekroczyła sumę kapitałów zapadowego i rezerwowego oraz połowę kapitału zakładowego, nie musi być bilansem rocznym. Może to też być bilans przygotowywany miesięcznie lub nawet doraźnie w trakcie miesiąca.

Zarząd ma obowiązek zwołać zgromadzenie wspólników zgodnie z zasadami uzgodnionymi w umowie spółki. Niezależnie od postanowień wynikających z treści umowy spółki zarząd może zwołać nadzwyczajne zgromadzenie wspólników w trybie nieformalnym, wynikającym z art. 240 k.s.h. Jeżeli na takim nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników cały kapitał zakładowy (tj. wszyscy udziałowcy) będzie reprezentowany oraz nikt z obecnych wspólników nie sprzeciwi się odbyciu tego zgromadzenia to obowiązek zarządu zwołania zgromadzenia wspólników zostanie zrealizowany.

Zgromadzenie wspólników obradując nad uchwałą o dalszym istnieniu spółki może podjąć następujące decyzje: (i) uchwalić dalsze istnienie spółki oraz wprowadzenie programu naprawczego, (ii) podjąć uchwałę o rozwiązaniu spółki (taka uchwała wymaga zaprotokołowania jej przez notariusza) albo też (iii) wszczęciu postępowania upadłościowego.

Trzeba podkreślić, że podjęcie uchwały o dalszym istnieniu spółki musi wiązać się z wprowadzeniem programu naprawczego. Oczywiście sam program naprawczy nie musi być sprecyzowany na zgromadzeniu wspólników. Prace nad programem naprawczym powinny być przekazane zarządowi, który może korzystać z pomocy doradców prawnych, doradców podatkowych, ekspertów finansowych. Plan naprawczy może wiązać się z koniecznością podjęcia decyzji o odpowiednim dokapitalizowaniu spółki (podwyższenie kapitału zakładowego, wniesienie przez wspólników dopłat, pożyczki od wspólników, wprowadzenie do spółki inwestora zewnętrznego, dokonania przekształceń lub połączeń, itp.)

Podjęcie uchwały o dalszym istnieniu spółki może wiązać się z przeprowadzeniem koniecznych zmian kadrowych, w tym wiązać się z decyzją wspólników czy należy pozostawić istniejący zarząd czy też dotychczasowy zarząd trzeba odwołać i powołać nowy.

 

Foto dzięki uprzejmości phanlop88 /freedigitalphotos.net

Wspólnicy posiadający po 50% udziałów – paraliż decyzyjny w spółce z o.o.

paraliż decyzyjny

Założenie spółki z o.o. przez dwóch wspólników najczęściej, gdy wspólnicy nie korzystają z doradztwa prawnego, kończy się uzgodnieniami, iż każdy ze wspólników będzie miał po 50% udziałów. Gdy wspólnicy zgodnie współdziałają – spółka z o.o. będzie prosperować. Ale co zrobić w sytuacji, gdy pomiędzy wspólnikami, posiadającymi w spółce równe udziały powstał paraliż decyzyjny uniemożliwiający podejmowanie wspólnych uchwał (np.: uchwały w przedmiocie dalszego istnienia spółki, zatwierdzenia sprawozdania zarządu z działalności spółki, zatwierdzenia sprawozdania finansowego i udzielenia absolutorium członkom zarządu, itp.) ?

Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 roku (IV CSK 20/08) celem każdej spółki handlowej zarówno osobowej, jak i kapitałowej, podobnie zresztą jak i każdej korporacji, czyli zrzeszenia osób, jest dążenie do osiągnięcia wspólnego celu (art. 3 k.s.h.). Chodzi tu zresztą nie tylko o cel gospodarczy, ale również społeczny, zaś podstawową cechą każdej spółki jest idea współdziałania wspólników. Wspólnicy spółki z o.o. powinni dążyć do osiągnięcia wspólnego celu w całym okresie jej istnienia. W sytuacji, gdy osiągnięcie celu spółki stało się niemożliwe, została w ustawie wskazana, jako podstawowa, „ważna przyczyna” rozwiązania spółki przez sąd (art. 271 pkt 1 k.s.h.). Sąd Najwyższy uzasadniał w wyżej wskazanym wyroku, że w piśmiennictwie podkreśla się, iż niemożność osiągnięcia celu spółki może być spowodowana konfliktem istniejącym między wspólnikami, gdy wskutek tarć między dwiema grupami wspólników o zrównoważonej liczbie głosów nie jest możliwe podejmowanie uchwał, co utrudnia prawidłowe funkcjonowanie spółki.

W wyroku z dnia 13 marca 2013 roku (IV CSK 228/12) Sąd Najwyższy zajął również stanowisko, iż znaczący i długotrwały konflikt między wspólnikami przesądza o niemożności osiągnięcia celu spółki i uzasadnia żądanie wspólnika o rozwiązanie spółki.

Co należy ustalić, aby doprowadzić do zlikwidowania „paraliżu decyzyjnego” w spółce z o.o.?

Po pierwsze, w sytuacji istnienia „konfliktu decyzyjnego” należy sprawdzić, czy spółka prowadzi aktywną działalność gospodarczą, zatrudnia pracowników, realizuje zawarte umowy, zawiązuje nowe, reguluje na bieżąco zobowiązania. Jeśli odpowiedź na tak zadane pytanie jest przecząca a więc spółka nie prowadzi aktywnej działalności, bo nie ma dobrej kondycji finansowej to może okazać się, iż właściwszą drogą przecięcia „paraliżu decyzyjnego” w spółce będzie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki.

Po drugie, jeśli spółka aktywnie działa, posiada dobrą kondycję finansową oraz reguluje na bieżąco zobowiązania to należy zbadać czy zaistniałe okoliczności związane z „paraliżem decyzyjnym” w spółce obiektywnie nie pozwalają na dalsze jej funkcjonowanie. Wskazuje się w literaturze prawniczej, że w świetle art. 271 pkt 1 k.s.h. o rozwiązaniu spółki nie ma decydować usprawiedliwiony interes osoby występującej z pozwem (np.: jednym ze skłóconych wspólników), lecz okoliczności obiektywnie niepozwalające na dalsze funkcjonowanie spółki. Sytuacją, w której występuje interes ogólny będzie sytuacja, gdy konflikt decyzyjny w spółce z o.o. powoduje zagrożenie bezpieczeństwa obrotu, a więc szczególności zagraża interesom kontrahentów tej spółki. Wykazanie istnienia interesu ogólnego będzie uzasadniało żądanie rozwiązania spółki.

Po trzecie, warto ustalić czy w okolicznościach występowania „konfliktu decyzyjnego”, spółka z o.o. ma perspektywę realizacji celu, dla którego została stworzona. Warto wskazać, że do realizacji celu, dla którego spółka została powołana, niezbędne jest m.in. podejmowanie uchwał wspólników w sprawach rocznej sprawozdawczości spółki oraz decydowaniu o jej zyskach lub stratach.

Po czwarte, konieczne jest ustalenie, czy pomiędzy wspólnikami istnieje konflikt mający charakter trwały. Warto ustalić, czy skonfliktowany wspólnik interesuje się sprawami spółki, uczestniczy w posiedzeniach zgromadzenia wspólników. Konieczne jest też ustalenie czy istnieją szanse na zakończenie paraliżu decyzyjnego w najbliższym czasie. Przydatne będzie też sprawdzenie czy istniejący między wspólnikami konflikt ma szerszy zakres i czy dotyczy prywatnych (nie dotyczących spółki) ustaleń pomiędzy wspólnikami.

Jeśli są spełnione wyżej wymienione cztery przesłanki (prowadzenie aktywnej działalności, dobra kondycja finansowa, niemożność zrealizowania celu dla którego spółka została powołana, trwały charakter konfliktu pomiędzy wspólnikami) wspólnik powinien zwrócić się do sądu rejestrowego o orzeczenie rozwiązania spółki.

 

Foto dzięki uprzejmości antpkr / freedigitalphotos.net

Jakie są obowiązki likwidatorów w spółce z o.o. w likwidacji

Jakie są obowiązki likwidatorów w spółce z o.o. w likwidacji

Zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych postępowanie likwidacyjne prowadzą likwidatorzy. W praktyce najczęściej na likwidatorów wybierani są członkowie obecnego zarządu, ponieważ to oni znają najlepiej sytuację w spółce z o.o. Dlatego też zgromadzenie wspólników decydując się na rozpoczęcie likwidacji spółki najczęściej wskazuje na dotychczasowych członków zarządu jako na osoby, które będą likwidatorami. Zdarza się też, że sama umowa spółki wskazuje, kto będzie likwidatorem. Najrzadziej likwidatorów wybiera sąd (art. 276 k.s.h.). Jakie są ustawowe obowiązki likwidatorów w spółce z o.o.?

Rozpoczęcie likwidacji następuje z dniem podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników o rozwiązaniu spółki lub stwierdzeniu przez wspólników, iż zaistniała jedna z wymienionych w umowie spółki przyczyn rozwiązania spółki. Warto pamiętać, że uchwała zgromadzenia wspólników o rozwiązaniu spółki musi być stwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza. Co ważne, wskazanie w uchwale momentu, od kiedy rozpocznie się likwidacja jest często popełnianym błędem, gdyż zgodnie z kodeksem spółek handlowych, likwidacja rozpoczyna się z chwilą podjęcia uchwały o rozwiązaniu spółki (art. 270 pkt 2) k.s.h.) i uchwała nie może wskazywać innego momentu rozpoczęcia likwidacji spółki z o.o.. Rozpoczęcie postępowania likwidacyjnego spółki może też rozpocząć się w dniu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego o rozwiązaniu spółki przez sąd (art. 274 § 1 k.s.h.).

Do pierwszych obowiązków likwidatorów należy zgłoszenie rozpoczęcia likwidacji do sądu rejestrowego oraz poinformowanie sądu o odwołaniu dotychczasowego zarządu i powołaniu w jego miejsce likwidatorów. Wniosek o wpis otwarcia likwidacji likwidatorzy mają obowiązek zgłosić w terminie siedmiu dni od dnia podjęcia przez zgromadzenie wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki (art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym).

O rozpoczęciu likwidacji likwidatorzy powiadamiają w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Jednocześnie likwidatorzy mają obowiązek wezwać wszystkich wierzycieli spółki, aby w terminie 3 miesięcy od publikacji ogłoszenia zgłosili swoje wierzytelności wobec spółki.

Następnym obowiązkiem likwidatorów jest przygotowanie bilans otwarcia likwidacji. Warto więc tak zwołać zgromadzenie wspólników, na którym będzie głosowana uchwała o rozwiązaniu spółki, na pierwszy dzień roku obrotowego spółki (np.: 1 stycznia, gdy spółka ma rok obrotowy taki sam jak kalendarzowy), co ułatwi pracę osobom przygotowującym bilans otwarcia likwidacji. Bilans otwarcia likwidacji sporządza się na dzień otwarcia likwidacji (a więc na dzień, w którym została podjęta uchwała zgromadzenia wspólników o rozwiązaniu spółki); bilans powinien być przygotowany nie później niż po upływie 15 dni od dnia w którym rozpoczęto likwidację. Bilans, przygotowany na dzień otwarcia likwidacji, zostaje następnie przekazany wspólnikom spółki na 15 dni przed planowanym zgromadzeniem wspólników na którym ten bilans zostanie przez zgromadzenie wspólników zatwierdzony (art. 281 § 1 k.s.h.). Bilans przygotowany na dzień otwarcia likwidacji wykazuje aktywa spółki wycenione według wartości zbywczej.

Po zatwierdzeniu bilansu otwarcia likwidacji przez zgromadzenie wspólników likwidatorzy przystępują do przeprowadzenia dalszych czynności likwidacyjnych, polegających na zakończeniu bieżących spraw spółki, ściągnięciu wierzytelności oraz wypełnieniu ciążących na spółce zobowiązań oraz upłynnieniu jej majątku (art. 282 k.s.h.). Uzyskane kwoty ze ściągniętych wierzytelności oraz ze sprzedaży majątku spółki likwidatorzy w pierwszym rzędzie przeznaczają na zaspokojenie wierzycieli spółki, o których spółka wie lub tych którzy ujawnią się w terminie 3 miesięcy od dnia publikacji ogłoszenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Zdarzają się sytuacje, gdy spółka wiedząc o wierzycielu nie jest w stanie ustalić jego aktualnego adresu lub konta bankowego. W takich przypadkach, aby nie blokować procesu likwidacyjnego spółka może złożyć wymaganą kwotę do depozytu sądowego. W ten sam sposób należy zastosować wobec wierzycieli, których wierzytelności nie są jeszcze wymagalne albo wobec tych, których wierzytelności są sporne (art. 285 k.s.h.).

Po zakończeniu bieżących spraw spółki, ściągnięciu wierzytelności oraz wypełnieniu ciążących na spółce zobowiązań, a także po upłynnieniu jej majątku likwidatorzy mogą przystąpić do końcowego etapu likwidacji polegającego na podziale, między wspólników, majątku spółki pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli (art. 286 k.s.h.).

Najpierw likwidatorzy sporządzają sprawozdanie likwidacyjne i poddają je pod zatwierdzenie przez zgromadzenie wspólników. Po zatwierdzeniu sprawozdania likwidacyjnego przez zgromadzenie wspólników likwidatorzy ogłaszają je w siedzibie spółki i przekazują sądowi rejestrowemu wraz z wnioskiem o wykreślenie spółki z Krajowego Rejestru Sądowego.

Gdyby nie udało się zgromadzić wspólników na zgromadzeniu zwołanym w celu zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego lub w sytuacji braku wymaganego kworum na takim zgromadzeniu likwidatorzy mają obowiązek sprawozdanie likwidacyjne ogłosić w siedzibie spółki i złożyć je sądowi z jednoczesnym wnioskiem o wykreślenie spółki bez zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego przez zgromadzenie wspólników (art. 288 k.s.h.).

Po zatwierdzeniu sprawozdania likwidacyjnego przez zgromadzenie wspólników oraz po upływie 6 miesięcy od daty publikacji ogłoszeń w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o otwarciu likwidacji i o wezwaniu wierzycieli do zgłoszenia się ze swoimi wierzytelnościami wobec spółki może nastąpić podział, pozostałego o zaspokojeniu wierzycieli, majątku spółki między wspólników.

Po podziale majątku można zakończyć likwidację spółki składając wniosek o wykreślenie spółki z o. o. z KRS. Wniosek ten składa się w terminie 7 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania likwidacyjnego przez zgromadzenie wspólników. Do wniosku należy dołączyć: dowód z ogłoszenia likwidacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, oświadczenie likwidatorów o zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wszystkich wierzycieli spółki, dowód przeprowadzenia ogłoszenia sprawozdania likwidacyjnego w siedzibie spółki, bilans likwidacyjny, sprawozdanie likwidatorów z czynności likwidacyjnych, a także inne wymagane dokumenty. Informacja o rozpoczęciu likwidacji oraz o wykreśleniu spółki z o.o. jest automatycznie przekazywana przez sąd rejestrowy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Urzędu Skarbowego oraz Głównego Urzędu Statystycznego.

 

Foto dzięki uprzejmości renjith krishnan / freedigitalphotos.net