Czy członek zarządu może zawierać umowy ze spółką?

Czy członek zarządu może zawierać umowy ze spółką?

Otrzymałem następujące pytanie od klienta:

Uprzejmie proszę o pomoc w poprawnym od strony prawnej skonstruowaniu umowy pożyczki na rzecz naszej Spółki. Ja udzielę tej pożyczki Spółce, ale mam pytanie, czy umowę w imieniu Spółki może podpisać ze mną moja Żona (także jest członkiem zarządu Spółki)?

W odpowiedzi na powyższe pytanie trzeba wskazać, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie może reprezentować spółki w umowie zawieranej przez tę spółkę z innym członkiem zarządu.

Z powyższym pytaniem jest związany inny problem: czy członek zarządu być umocowany przez zgromadzenie wspólników, jako pełnomocnik reprezentujący spółkę, do zawarcia umowy z innym członkiem zarządu (art. 210 § 1 k.s.h.) należy odpowiedzieć, iż stanowisko doktryny i judykatury w tym zakresie jest niejednolite.

Komentatorzy: Niedopuszczalność takiego rozwiązania

Komentatorzy do kodeksu spółek handlowych opowiadają się za niedopuszczalnością ustanowienia pełnomocnikiem członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Inaczej mówiąc, członek zarządu nie powinien być powoływany na pełnomocnika do zawarcia umowy pomiędzy spółką a innym członkiem zarządu. Chodzi o to aby wyłączyć możliwość naruszenia interesów spółki. Takie stanowisko zajmuje między innymi: A. Szumański (w: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, M. Tarska, Kodeks spółek handlowych. Komentarz do artykułów 151-300, Tom II, Warszawa 2005, s. 525), R. Pabis (Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz, Warszawa 2003, s. 236), M. Rodzynkiewicz (Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2005, s. 357), M. Litwińska, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2002, s. 520-521). Jako argument dla swojego stanowiska komentatorzy Ci wskazują przede wszystkim fakt, iż takie działanie stanowiłoby obejście art. 210 k.s.h. Należy też zaznaczyć stanowisko A. Kidyby, który w komentarzu do art. 210 k.s.h. opowiada się za niedopuszczalnością udzielenia w oparciu o ten przepis pełnomocnictwa członkowi zarządu, podczas gdy komentując zbieżną regulację odnoszącą się do spółki akcyjnej (art. 379 § 1 k.s.h.) wyraźnie podkreśla dopuszczenie takiej możliwości.

Sądy: jednak członek zarządu może być pełnomocnikiem

Stanowisko judykatury w tym zakresie jest odmienne. Zarówno Sąd Najwyższy jak i Naczelny Sąd Administracyjny stoją na stanowisku, że pełnomocnikiem spółki do zawarcia umowy pomiędzy spółką a członkiem zarządu może być powołany uchwałą wspólników inny członek zarządu. Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie opowiedziały się za dopuszczalnością umocowania przez zgromadzenie wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członka zarządu spółki do zawarcia umowy między spółką a innym członkiem zarządu. W postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2010 r. II UZP 5/10 Sąd Najwyższy jednoznacznie uznał, iż: „członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może być umocowany przez zgromadzenie wspólników do zawarcia umowy o pracę z innym członkiem zarządu (art. 210 § 1 k.s.h).” Taki pogląd został także zawarty w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 1998 r. II UKN 82/98, który wydany został, co prawda, pod rządami poprzednio obowiązującego kodeksu handlowego, jednak wobec tożsamości regulacji art. 203 k.h. z art. 210 k.s.h. pozostaje on nadal aktualny. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy wskazał, że art. 203 k.h. (czyli odpowiednik obecnie obowiązującego art. 210 k.s.h.) nie określa, kto może być pełnomocnikiem spółki, a tym samym pozostawia swobodę wyboru zgromadzeniu wspólników. Zbieżny pogląd został zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 1999 r., SA/Bk 94/98 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2002 r., I SA/Gd 2437/99. W obu tych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w wieloosobowych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością umowa o pracę zawarta przez powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników pełnomocnika będącego członkiem zarządu spółki z innym (innymi) członkami zarządu może być uznana za umowę prawnie skuteczną, nienaruszającą przepisów art. 203 k.h. Argumentacja ta zachowuje aktualność na gruncie Kodeksu spółek handlowych.

Powyższe uwagi uzasadniają wniosek, że w świetle art. 210 § 1 k.s.h. dopuszczalne jest umocowanie przez zgromadzenie wspólników członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością do zawarcia umowy z innym członkiem zarządu.

 

Autorzy: r.pr. Marta Marczak i adw. Marcin Hołówka

 

Foto dzięki uprzejmości: digitalart/ freedigitalphotos.net

Dodaj komentarz